Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kilofaji

Chilophagia

Tanım

Kişinin sıklıkla kendi dudaklarını ısırması, çiğnemesi veya bu dokuları yemesiyle karakterize, dürtü kontrolü ile ilişkili tekrarlayıcı bir beden odaklı yineleyici davranış.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmi dört yaşında bir yüksek lisans öğrencisi, tez yazım sürecindeki yoğun akademik baskı ve stres anlarında, farkında olmadan alt dudağının mukozasını ısırarak kanatmakta ve bu eylemi durdurmakta büyük bir zorluk yaşamaktadır.

Derin Analiz

Kilofaji, DSM-5 sınıflandırmasında Obsesif-Kompulsif ve İlişkili Bozukluklar yelpazesinde yer alan 'Beden Odaklı Tekrarlayıcı Davranışlar' (BFRB) grubunun nadir görülen alt tiplerinden biridir. Genellikle anksiyete, stres veya yüksek bilişsel yük durumlarında otomatik bir baş etme mekanizması olarak ortaya çıkar. Nörobiyolojik açıdan, bazal ganglionlar ve kortiko-striato-talamo-kortikal (CSTK) devrelerdeki işlev bozuklukları, otoregülasyon süreçlerindeki yetersizlikler ve dopaminerjik sistemin ödül-dürtü dengesindeki sapmalar bu davranışın sürdürülmesinde rol oynar. Fiziksel sonuçları arasında kronik dudak travmaları, ülserasyonlar, ödem ve sekonder enfeksiyonlar bulunur.

Etimoloji

Yunanca 'cheilos' (dudak) ve 'phagein' (yemek/çiğnemek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Trichotillomania (saç yolma) ve dermatillomania (deri yolma) ile aynı aileden olmakla birlikte; kilofaji spesifik olarak oral mukoza ve dudak dokusunun hedef alınmasıyla ayrışır. Pika sendromu ile karıştırılmamalıdır çünkü pika besin değeri olmayan maddelerin (toprak, kağıt vb.) yutulmasını kapsar.