Pika
Cissa / Pica
Tanım
🔹 1. (cissa):
Gebelikte veya farklı klinik tablolarda ortaya çıkan, toprak, kil, kireç gibi besin değeri olmayan maddelere karşı gelişen aşırı aşerme ve yeme isteği.
🔹 2. (pica):
Besin değeri olmayan ve yenmeyen maddelerin (toprak, sabun, kağıt vb.) en az bir ay boyunca ısrarlı ve uygunsuz bir şekilde tüketilmesiyle karakterize nadir bir beslenme ve yeme bozukluğudur.
Örnek Vaka / Uygulama
🔹 1. (cissa): Gebeliğinin altıncı ayında olan 28 yaşındaki bir danışanın, son birkaç haftadır sürekli olarak duvar sıvasındaki kireci ve toprak parçalarını yemek için baskın bir dürtü duyduğunu bildirmesi ve bu maddeleri tüketmeden duramaması. 🔹 2. (pica): Yedi yaşındaki bir çocuk, eski bir binada yaşarken duvarlardaki boya kalıntılarını ve sıva parçalarını sürekli olarak yemektedir. Yapılan klinik değerlendirmede çocuğun serum ferritin ve çinko düzeylerinin kritik derecede düşük olduğu saptanmış, kurşun zehirlenmesine bağlı bilişsel işlev kayıpları riski nedeniyle multidisipliner bir müdahale süreci başlatılmıştır.
Derin Analiz
🔹 1. (cissa):
Cissa (veya sıklıkla kullanılan yaygın adıyla pica), besin değeri taşımayan maddelerin en az bir ay boyunca ısrarlı bir şekilde tüketilmesiyle karakterize edilen bir yeme bozukluğudur. Nörobiyolojik temelleri tam olarak netleşmemiş olmakla birlikte, demir eksikliği anemisi, çinko eksikliği ve gebelikteki hormonal dalgalanmaların nörotransmitter dengesini etkileyerek bu tip anormal iştah yönelimlerini tetiklediği düşünülmektedir. Klinik pratikte DSM-5 kriterlerine göre değerlendirilirken, hastanın gelişim düzeyine (en az 2 yaş) ve kültürel bağlamına dikkat edilir.
🔹 2. (pica):
Pika, DSM-5 kapsamında beslenme ve yeme bozuklukları sınıflandırmasında yer alır. Klinik tablonun ortaya çıkışında demir ve çinko gibi mikro besin eksiklikleri, dopaminerjik yolaklardaki işlev bozuklukları, nörogelişimsel faktörler (örneğin otizm spektrum bozukluğu veya zihinsel yetersizlik) ve sosyokültürel dinamikler kritik rol oynamaktadır. Nörobiyolojik düzeyde, tat ve koku duyusundaki bozulmaların (alotriofaji) beyin ödül sistemini anormal maddelere karşı duyarlı hale getirdiği düşünülmektedir. İntestinal obstrüksiyon, toksik maddelerin (özellikle kurşun) emilimi ve diş erozyonu gibi somatik komplikasyonlar, tablonun ciddiyetini belirleyen ana etmenlerdir.
Etimoloji
🔹 1. (cissa):
Latince 'pica' (saksağan kuşu) kelimesinden türetilmiştir; bu kuşun çeşitli ve sıra dışı maddeleri yeme alışkanlığına dayanır.
🔹 2. (pica):
Latince 'saksağan' anlamına gelen ve aynı zamanda bu kuşların çeşitli ve sıra dışı nesneleri toplama alışkanlıklarını tanımlayan 'pica' sözcüğünden türetilmiştir.
Karıştırmayın
🔹 1. (cissa):
Ruminasyon bozukluğu (yenilen gıdanın sürekli olarak geri çıkarılması ve yeniden çiğnenmesi) ve bulimiya nevroza (aşırı yeme ve ardından çıkarma döngüsü) ile karıştırılır; ayırt edici özelliği besin dışı maddelerin tüketilmesidir.
🔹 2. (pica):
Ruminasyon bozukluğu ile sıkça karıştırılır; ruminasyon, yenen gıdanın sürekli olarak kusulması ve yeniden çiğnenmesiyle ilgilidir. Pika ise doğrudan besin dışı maddelerin alımına odaklanır. Ayrıca kültürel olarak onaylanan yeme alışkanlıklarından ve geçici çocukluk dönemi ağızlama evrelerinden klinik olarak ayrılır.
Keşfetmeye Devam Edin
Uykuda Yürüme Bozukluğu
Uykuda Yürüme Bozukluğu
Sleepwalking Disorder
Yavaş dalga NREM uykusu sırasında ortaya çıkan, bireyin yataktan kalkıp karmaşık motor aktiviteler sergilediği ancak uyanma anında bu olayları hatırlamadığı parasomnia türü.
İncele
Sosyal Beğenilirlik
Sosyal Beğenilirlik
Social Desirability
Bireylerin kendilerini sosyal açıdan kabul edilebilir, erdemli ve normlara uygun gösterme eğilimi.
İncele
Rehberlik Programı
Rehberlik Programı
Guidance Program
Öğrencilerin akademik, kişisel ve sosyal sorunlarını çözmelerine destek olmak amacıyla bir eğitim kurumunun sunduğu personeller ve teknikler bütünü.
İncele
Paroksizm
Paroksizm
Paroxysm
Bir hastalığın semptomlarının ya da yoğun bir duygusal durumun ani ve şiddetli bir şekilde nüksetmesi veya patlama derecesinde yoğunlaşması.
İncele