Sosyal Beğenilirlik
Social Desirability
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Bir klinik araştırmada depresyon semptomları incelenirken, hastanın toplumda damgalanma korkusuyla (stigma) intihar düşüncelerini veya madde kullanımını olduğundan çok daha az bildirmesi sosyal beğenilirlik yanlılığına klasik bir örnektir.
Derin Analiz
Psikometride ve anket araştırmalarında sıklıkla karşılaşılan sistematik bir yanılgı kaynağıdır (response bias). Katılımcıların gerçek tutum, davranış veya psikopatolojilerini yansıtmak yerine, araştırmacının beklentilerine veya toplumsal değer yargılarına uyan 'ideal' yanıtlar verme motivasyonunu ifade eder. Marlowe-Crowne Sosyal Beğenilirlik Ölçeği gibi araçlarla kontrol altına alınmaya çalışılır; zira bu durum verilerin içsel ve dışsal geçerliliğini ciddi biçimde tehdit eder.
Etimoloji
Latince 'socialis' [topluma ait, ortak] ve Fransızca 'désirer' [arzulamak, istemek] fiilinden türetilmiş modern psikoloji terimi.
Karıştırmayın
İzlenim yönetimi (impression management) ile sıklıkla karıştırılır; izlenim yönetimi daha çok bilinçli bir stratejiyken, sosyal beğenilirlik bilinçdışı bir onaylanma ihtiyacını da içerebilir.
Keşfetmeye Devam Edin
İzlenim Yönetimi
İzlenim Yönetimi
İmpression Management
Bireylerin, başkalarının kendilerini algılama biçimini bilinçli stratejilerle kontrol etme ve arzu edilen özellikleri öne çıkarma çabası.
İncele
Yanıt Yanlılığı
Yanıt Yanlılığı
Response Bias
Araştırma katılımcılarının uyarıcı koşullarından bağımsız olarak, belirli bir yanıt türünü diğerlerine kıyasla sürekli olarak tercih etme eğilimidir.
İncele