Clance Sahtekar Fenomeni Ölçeği
CIPS
Tanım
Bireylerin kendi başarılarını içselleştiremeyip bunları sahtekarlık olarak algılama eğilimlerini ölçen 20 maddelik öz-bildirim ölçeğidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Doktora derecesini yeni almış ve prestijli bir üniversitede asistan profesör olarak göreve başlayan bir araştırmacının, elde ettiği uluslararası bursu 'komitenin bir anlık dalgınlığı veya hatası' olarak nitelendirip, her an mesleki yetersizliğinin ortaya çıkacağı korkusuyla haftada 80 saat çalışarak tükenmişlik eşiğine gelmesi durumunda CIPS uygulanarak sahtekar fenomeni skoru tespit edilir.
Derin Analiz
CIPS, Pauline R. Clance ve Suzanne A. Imes tarafından tanımlanan sahtekar sendromunun (impostor phenomenon) ampirik olarak değerlendirilmesi amacıyla geliştirilmiş psikometrik bir araçtır. Likert tipi derecelendirme kullanan bu ölçek; bireyin başarılarını dışsal etkenlere (şans, aşırı çalışma, başkalarını yanıltma) bağlama eğilimini, övgüyü kabul etmedeki zorlukları ve her an 'yakalanma' korkusunu saptar. Klinik ve örgütsel psikolojide yüksek başarı gösteren ancak kronik bir yetersizlik hissi taşıyan popülasyonların taranmasında yüksek iç tutarlılık katsayısına sahiptir.
Etimoloji
İngilizce 'Clance Impostor Phenomenon Scale' ifadesinin kısaltmasıdır; Pauline Clance'in soyadı ile 'impostor' (sahtekar/dolandırıcı) ve 'phenomenon' (fenomen/olgu) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Düşük öz-saygı (low self-esteem) ve klinik depresyon; sahtekar fenomeni başarıya verilen spesifik bir reaksiyon iken, düşük öz-saygı tüm yaşam alanlarında genelleşmiş bir değersizlik hissini kapsar.