Kronik Anksiyete
Chronic Anxiety
Tanım
Çeşitli anksiyete bozukluklarının altında yatan, kalıcı, yaygın ve kontrol edilemeyen bir huzursuzluk ile endişe halidir.
Örnek Vaka / Uygulama
34 yaşında bir yazılım mühendisi olan danışan, son üç yıldır iş yerinde en küçük bir projeyi teslim ederken bile mide krampları, çarpıntı ve felaket senaryoları düşünme şikayetleriyle başvurmuştur. Belirtilerin belirli bir travmatik olaya bağlı olmaksızın, günün her saatine yayılan ve 'kötü bir şey olacak' hissiyle sürekli var olduğu gözlemlenmiştir.
Derin Analiz
Kronik anksiyete, tekil bir patolojiden ziyade nörobiyolojik bir disregülasyon durumunu temsil eder. Amigdalanın hiperaktivitesi ve prefrontal korteksin bu limbik tepkiyi inhibe etmedeki yetersizliği ile karakterizedir. HPA (hipotalamus-hipofiz-adrenal) aksının sürekli uyarılması, kronik kortizol salınımına yol açarak sempatik sinir sistemini bazal düzeyin üzerinde tutar. Bu durum, bireyin bilişsel esnekliğini düşürür ve tehdit algısını manipüle ederek belirsiz uyaranları bile tehlikeli olarak kodlamasına neden olur. Klinik pratikte, yaygın anksiyete bozukluğundan panik bozukluğa kadar geniş bir yelpâzede temel hazırlayıcı veya sürdürücü faktör olarak karşımıza çıkar.
Etimoloji
Latince 'chronicus' [zamansal, uzun süreli] (Yunanca 'chronos' [zaman] kökünden) ve 'anxietas' [darlık, boğulma hissi, endişe] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Akut anksiyete (belirli ve ani bir tetikleyiciye verilen geçici tepki) ve normal günlük stres (adaptif ve geçici endişe hali) ile sıkça karıştırılır; kronik anksiyetenin ayırt edici özelliği süreğenliği ve nesnesizliğidir.