Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kaçıngan Bağlanma Stili

Avoidant Attachment Style

Tanım

Bireyin yakın ilişkilerde bulunmaktan kaçındığı, duygusal bağımlılığı tehdit olarak algıladığı ve otarinin korunmasını özsaygının temel koşulu saydığı güvensiz bağlanma biçimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

30 yaşındaki bir danışan, partneri kendisine evlilikten veya ortak gelecek planlarından bahsettiğinde yoğun bir sıkıntı hissettiğini ve ilişkide kusurlar bularak (örneğin 'çok yapışkan') hızla ayrılma kararı aldığını ifade etmektedir. Danışan, en zor zamanlarında bile kimseden yardım istemediğini, her sorunu yalnız başına çözmek zorunda olduğunu ve başkalarına dayanmanın bir zayıflık göstergesi olduğunu düşünmektedir.

Derin Analiz

Kaçıngan bağlanma stili, erken çocukluk döneminde bakım veren kişinin (genellikle ebeveyn) çocuğun duygusal ihtiyaçlarına tutarsız ya da reddedici bir şekilde yanıt vermesiyle gelişir. Bu kronik yanıtsızlık, çocukta 'başkalarına güvenilemez, sadece kendine güvenilebilir' inancını (çalışan modeller) pekiştirir. Nörobiyolojik düzeyde, bu stili benimseyen bireylerde kişilerarası stres anında aktive olan sempatik sinir sistemi tepkileri, oksitosin ve vazopressin gibi sosyal bağlama hormonlarının düzenlenmesinde adaptif bir baskılanma ile birliktedir. Yetişkinlikte bu durum, duygusal yakınlık gerektiren durumlarda savunma mekanizması olarak bastırma (repression) ve inkârın (denial) aşırı kullanımına, ilişkilerden erken kopuşlara ve bağımsızlığın kompulsif bir şekilde abartılmasına yol açar.

Etimoloji

İngilizce 'avoid' (kaçınmak, uzak durmak) fiilinden türetilen 'avoidant' sıfatı ile Latincede 'bağlamak' anlamına gelen 'ligare' kökünden gelen 'attachment' kelimesinin birleşimiyle oluşmuştur.

Karıştırmayın

Korkulu (Ko-saklı) bağlanma ile sıklıkla karıştırılır; ancak korkulu bağlanmada kişi yakınlık ister fakat reddedilmekten korkar, kaçıngan bağlanan birey ise yakınlığın kendisinden bilinçli ya da bilinçdışı olarak uzak durur ve bağımsızlığını kalkan olarak kullanır.