Kişilerarası Stres
İnterpersonal Stress
Tanım
İlişkilerdeki çatışmalar, uyumsuzluklar veya beklenti uyuşmazlıkları nedeniyle bireyler arasında doğan ve ruhsal ile bedensel sağlığı tehdit eden gerilim durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır mesafeli olduğu iş arkadaşıyla aynı projede çalışmak zorunda kalan bir mühendisin, her toplantı öncesi yoğun mide krampları yaşaması, uyku bozuklukları çekmesi ve iş performansının düşmesi.
Derin Analiz
Kişilerarası stres, sosyal ekosistemimizin homeostatik dengesini bozan dinamik bir süreçtir. Bilişsel ve nörobiyolojik düzeyde, sosyal tehdit algısı HPA (hipotalamus-hipofiz-adrenal) aksını ve sempatik sinir sistemini aktive ederek kortizol ve adrenalin salınımını tetikler. Bu durum uzun vadede bağışıklık fonksiyonlarının baskılanmasına, kronik inflamasyona ve majör depresif bozukluk veya yaygın anksiyete gibi psikopatolojilerin gelişimine zemin hazırlar. Sosyal bağların kopma riski, insan evrimsel tarihinde hayatta kalma tehdidi olarak kodlandığından, bu stres türü nöral olarak fiziksel acıyla benzer devreleri (insula ve anterior singulat korteks) uyarır.
Etimoloji
Latince 'inter-' (arasında, karşılıklı) + 'personare' (ses vermek, rol oynamak, kişi olmak) sözcüklerinin birleşiminden türetilen 'interpersonal' ile Eski İngilizce 'destressen' (daraltmak, sıkıştırmak) kökünden gelen 'stress' kelimesinin sentezidir.
Karıştırmayın
Sosyal Anksiyete Bozukluğu (genel sosyal ortamlarda değerlendirilme korkusudur; kişilerarası stres ise doğrudan mevcut ve spesifik ilişki problemlerinden kaynaklanır).