Barsak Bozukluğu
Bowel Disorder
Tanım
İnce veya kalın bağırsağın işlevselliğini etkileyen, sıklıkla stres ve kaygı yanıtı olarak ortaya çıkan her türlü klinik rahatsızlık.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun akademik stres ve performans kayrısı yaşayan bir yüksek lisans öğrencisinin, her sınav dönemi öncesinde şiddetli kramp, gaz ve kronik kabızlık semptomları yaşaması ve bu durumun tıbbi tetkiklerde organik bir lezyon bulunmaksızın psikososyal stresörlerle paralellik göstermesi.
Derin Analiz
Barsak bozuklukları, gastrointestinal sistem ile merkezi sinir sistemi arasındaki çift yönlü iletişim ağı olan bağırsak-beyin ekseninin (gut-brain axis) bozulmasıyla karakterizedir. Otonom sinir sisteminin sempatik aktivasyonundaki kronik artış, enterik sinir sistemini doğrudan etkileyerek motilite bozukluklarına, viseral hipersensitiviteye ve mukozal bariyer fonksiyonunda değişimlere yol açar. Psikofizyolojik açıdan anksiyete, somatizasyon ve stres faktörleri, bu fizyolojik süreçlerin tetikleyicisi veya sürdürücüsü olarak rol oynar.
Etimoloji
İngilizce 'bowel' (Eski İngilizce 'botic' / Latince 'botellus' [bağırsak, küçük sosis]) ve 'disorder' (Eski Fransızca 'desorder' [düzen bozukluğu, karmaşa]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Enflamatuar Bağırsak Hastalığı (IBD - ülseratif kolit ve Crohn gibi organik ve immünolojik yıkımla karakterize yapılar) ile sıklıkla karıştırılır; oysa fonksiyonel barsak bozukluklarında doku hasarı yoktur, nöral ve hormonal regülasyon bozukluğu ön plandadır.