Psikosomatik Bozukluk
Psychosomatic Disorder
Tanım
Psikolojik etkenlerin, duygusal çatışmaların veya stresin somatik (fiziksel) rahatsızlıkların ortaya çıkışında veya seyrinde belirleyici rol oynadığı klinik durum.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun iş stresi ve öfke patlamalarını bastırma eğiliminde olan 42 yaşındaki bir hastada, herhangi bir organik gastroenterolojik lezyon olmaksızın şiddetli gastrit ve ülseratif kolit ataklarının görülmesi. Hastanın gastrointestinal semptomlarının tıbbi tedavilere direnç göstermesi, ancak psikoterapi ile stres yönetimi sağlandığında semptomların hafiflemesi psikosomatik döngüyü doğrular.
Derin Analiz
Psikosomatik bozukluklar, zihin ile beden arasındaki kartezyen ayrımın geçersizliğini kanıtlayan en net klinik görünümlerdir. Kronik stres ve işlenmemiş duygusal yükler, sempatik sinir sistemi ile hipotalamus-hipofiz-adrenal (HPA) aksını sürekli aktive ederek immünolojik ve otonomik sistemlerde hasar bırakabilir. Biyopsikososyal model çerçevesinde değerlendirildiğinde, bu bozukluklarda altta yatan somatik patoloji gerçek olmakla birlikte, tetikleyici ve sürdürücü faktörler tamamen psikodinamiktir. DSM-5 sınıflandırmasında bu durum doğrudan 'Psikosomatik Bozukluk' başlığıyla yer almaz; bunun yerine 'Diğer Tıbbi Durumları Etkileyen Psikolojik Faktörler' (Psychological Factors Affecting Other Medical Conditions) veya 'Somatik Semptom Bozukluğu' kategorileri altında incelenir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Somatisasyon Bozukluğu ile karıştırılır. Somatisasyon bozukluğunda fiziksel bulgular ya abartılıdır ya da tıbbi bir temeli yoktur; psikosomatik bozuklukta ise gerçekten var olan tıbbi bir hastalık (örneğin astım, hipertansiyon, romatoid artrit) psikolojik etkenler nedeniyle şiddetlenir veya başlar.
Keşfetmeye Devam Edin
HPA Aksı
HPA Aksı
HPA Axis
Hipotalamus, hipofiz bezi ve adrenal korteks arasındaki karmaşık geri bildirim döngüsünü ifade eden, vücudun strese verdiği ana hormonal yanıt sistemidir.
İncele
Aleksitimi
Aleksitimi
Alexithymia
Kişinin kendi duygularını tanıma, tanımlama, ifade etme ve ayırt etme becerisinde yaşadığı yapısal veya durumsal yetersizlik.
İncele