Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Doğrudan Telkin Edilebilirlik

Direct Suggestibility

Tanım

Bireyin, otorite figürleri veya dış kaynaklar tarafından yapılan açık ve dolaysız yönlendirmelere, hipnotik komutlara veya taleplere eleştirel süzgeçten geçirmeden uyum sağlama eğilimi.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik bir hipnoz seansında terapistin hastaya 'Kollarınızın giderek ağırlaştığını ve demir bloklar kadar sertleştiğini hissediyorsunuz' şeklindeki açık komutuna hastanın anında fizyolojik ve motor düzeyde tepki vermesi.

Derin Analiz

Doğrudan telkin edilebilirlik, hipnotravmatik süreçlerde, adli mülakatlarda ve klinik değerlendirmelerde sıklıkla incelenen bir bilişsel yatkınlık, duyarlılık boyutudur. Bireyin bilişsel ketleme mekanizmalarının dışsal bir uyaranla baypas edilerek, sunulan bilgiyi veya yönlendirmeyi içselleştirmesi ve buna uygun davranışsal ya da algısal yanıt üretmesi halidir. Nörobiyolojik düzeyde, ön singulat korteks ile prefrontal korteks arasındaki yürütücü işlev devrelerinin dışsal telkinlere karşı esnekliği veya geçirgenliği ile doğrudan ilişkilidir. Dolaylı telkinden (indirect suggestibility) farklı olarak, niyet ve beklenti açıkça beyan edilir ve örtük bir manipülasyon barındırmaz.

Etimoloji

Latince 'dirigere' (doğrultmak, yönlendirmek) ve 'suggestere' (altına sokmak, hatırlatmak, telkin etmek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Dolaylı telkin edilebilirlik (indirect suggestibility) ile sıklıkla karıştırılır; dolaylı telkinde niyet üstü kapalı ve metaforik bir dille aktarılırken, doğrudan telkinde komut açık ve nettir.