Hipnoz
Hypnosis
Tanım
Telkin yoluyla duyum, algı, biliş ve motor davranışlarda değişimler tetikleyen, uyanıklıktan farklılaşmış bir bilinç ve alıcılık halidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Kronik panik atak semptomları gösteren bir danışana uygulanan hipnoterapi seansında, klinisyen derin nefes egzersizleri ve aşamalı gevşeme telkinleriyle hastayı alfa-teta sınırındaki trans haline geçirir. Bu esnada hastanın travmatik anıyı yeniden çerçevelemesi (kognitif rekonsolidasyon) için metaforik telkinler verilir; seans sonunda post-hipnotik çapalama ile hastanın günlük yaşamda tetikleyicilerle karşılaştığında bu sakinlik durumunu aktive etmesi sağlanır.
Derin Analiz
Hipnoz, bireyin dış uyaranlara karşı dikkatini daraltarak içsel odaklanmayı artırdığı, varsayılan mod ağının (default mode network) aktivitesinin modifiye olduğu nörobiyolojik bir süreçtir. Elektroensefalografi (EEG) çalışmaları, derin hipnotik durumlarda teta dalgası aktivitesinde belirgin bir artış olduğunu, yürütücü işlevlerden sorumlu anteriyor singulat korteks ile prefrontal korteks arasındaki bağlantısallığın değiştiğini gösterir. Bu durum, bireyin eleştirel süzgecini geçici olarak bypass ederek telkinlere karşı yüksek bir duyarlılık geliştirmesini sağlar. Klinik pratikte tek başına bir tedavi yöntemi olmaktan ziyade, travma tedavisinde, anksiyete yönetiminde ve ağrı kontrolünde eklektik psikoterapötik yaklaşımlara (hipnoterapi) zemin hazırlayan bir katalizör olarak işlev görür.
Etimoloji
Antik Yunanca 'Hypnos' (Υπνος - uyku ilahı) kelimesinden türetilmiş olup, 19. yüzyılda İskoç cerrah James Braid tarafından literatüre kazandırılmıştır.
Karıştırmayın
Uykusuzluk veya derin uyku evreleri (hipnoz bir uyku değil, yüksek odaklanmış bir bilinç durumudur); meditasyon (meditasyon genellikle içsel farkındalık ve öz-düzenleme odaklıyken, hipnoz harici bir telkine açıklık ve yönlendirilmiş bilişsel değişim barındırır).