Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Hipnoterapi

Hypnotherapy

Tanım

Semptomların hafifletilmesi, davranış kalıplarının değiştirilmesi veya kişilik adaptasyonu amacıyla hipnozun psikolojik tedavilerde kullanılması.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronik ağrı ve anksiyete semptomları yaşayan bir danışana, klinik ortamda progresif gevşeme ve hipnotik indüksiyon uygulanarak odaklanmış dikkat hali sağlanır. Terapist, ağrı algısını nötralize etmeye ve baş etme mekanizmalarını güçlendirmeye yönelik telkinlerde bulunur; böylece danışanın sempatik sinir sistemi aktivitesi regüle edilir.

Derin Analiz

Hipnoterapi, klinik pratikte hastanın veya danışanın hipnotik indüksiyon yoluyla telkine açık, odaklanmış bir dikkat durumuna getirilmesi ve bu süreçte eğitimli bir profesyonel tarafından amaca yönelik terapötik önerilerin verilmesi esasına dayanır. Nörofizyolojik düzeyde, hipnotik durumun, prefrontal korteks ile default mode network (varsayılan durum ağı) arasındaki işlevsel bağlantısallığı modüle ederek kişinin içsel deneyimlerine ve bilişsel esnekliğine odaklanmasını kolaylaştırdığı düşünülmektedir. Kısa süreli yönlendirilmiş psikoterapilerde semptom yönetimi için kullanılırken, uzun vadeli yapılandırıcı yaklaşımlarda kişilik adaptasyonunu hedefleyebilir. Hipertansiyon, astım, kronik ağrı yönetimi, bruksizm ve nikotin bağımlılığı gibi psikosomatik ve davranışsal alanlarda ampirik destek bulmuştur.

Etimoloji

Yunanca 'hypnos' [uyku] + 'therapeia' [tedavi, bakım] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Terimsel kökeni Franz Anton Mesmer'in hayvansal manyetizma çalışmalarına ve James Braid'in 19. yüzyıldaki nöro-hipnotizm kavramsallaştırmasına dayanır.

Karıştırmayın

Sahne hipnozu (entertainment hypnosis) ile sıklıkla karıştırılır; oysa klinik hipnoterapi medikal ve psikolojik bozuklukların tedavisini amaçlayan kanıta dayalı bir müdahaledir. Meditasyon ile benzer odaklanma hallerini paylaşsa da dışsal profesyonel telkin ve yapılandırılmış tedavi planı içermesiyle ayrışır.