Desembolizasyon
Desymbolization
Tanım
Sembollerin ve özellikle kelimelerin kabul görmüş ortak anlamlarından arındırılarak yerlerine bozulmuş, neolojistik, otistik veya aşırı somut fikirlerin ikame edilmesi sürecidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Klinik görüşme sırasında hastaya 'Bugün hava çok bulutlu, içim karardı' denildiğinde, hastanın bu metaforu anlamak yerine 'Gökyüzündeki bulutların aslında odadaki lambanın kablolarını kemirdiğini' iddia etmesi ve 'kararmak' kelimesini odadaki siyah bir leke olarak somutlaştırması desembolizasyonun tipik bir tezahürüdür.
Derin Analiz
Desembolizasyon, sembolik işlevin çözülmesini ve dilin iletişimsel işlevselliğini yitirerek birincil süreç düşüncesine (primary process thinking) gerilemesini ifade eden psikodinamik ve bilişsel bir yapıdır. Özellikle psikotik spektrum bozukluklarında görülen bu süreçte, birey sözcüklerin toplumsal uzlaşıma dayalı soyut anlamlarını kaybeder; onların yerine kendine özgü, idiyosinkratik (neolojistik) ya da nesnenin fiziksel özelliklerine indirgenmiş (somut) anlamlar yükler. Bilişsel bilimler ve psikanalitik psikopatoloji bağlamında, ego sınırlarının zayıflaması ve dış gerçeklik test etme (reality testing) kapasitesinin bozulmasıyla doğrudan ilişkilidir. Dil, metaforik derinliğini yitirerek literal ve otistik bir karaktere bürünür.
Etimoloji
Fransızca 'désymbolisation' kökeninden gelmektedir; Latince 'de-' (uzaklaşma, yok etme) öneki ile Yunanca 'symbolon' (işaret, sembol) kelimesinin türetilmesiyle oluşmuştur.
Karıştırmayın
Somutlaştırma (concretization) ile sıklıkla karıştırılır; somutlaştırma soyut kavramların fiziksel nesnelere indirgenmesiyken, desembolizasyon genel olarak tüm sembolik sistemin ve kelime anlamlarının çözülerek yerini bozuk, kişisel yapılara bırakmasının daha geniş şemsiye sürecidir.