Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Akinezi Aljera

Akinesia Algera

Tanım

Herhangi bir bedensel hareketin şiddetli ağrı tetiklemesiyle karakterize edilen ve genellikle psikojenik etkenlerle ilişkilendirilen nadir klinik tablo.

Örnek Vaka / Uygulama

42 yaşında kadın hasta, yataktan kalkma veya kolunu kaldırma gibi en ufak bir yer değiştirme hareketinde tüm vücudunda bıçak saplanır tarzda şiddetli bir ağrı hissettiğini bildirerek tam bir hareketsizlik (akinezi) haliyle başvurmuştur. Yapılan kapsamlı nörolojik ve romatolojik tetkiklerde ağrıyı açıklayacak organik bir lezyon veya inflamatuar bulgu saptanamamıştır. Klinik değerlendirme, tablonun psikojenik kökenli akinezi aljera olduğunu doğrulamıştır.

Derin Analiz

Akinezi aljera, motor sistemin fiziksel bir hasara bağlı olmaksızın, tamamen öznel ve dayanılmaz ağrı algısı nedeniyle ketlenmesi durumudur. Nörobiyolojik düzlemde, somatosensoriyel korteks ile limbik sistem arasındaki iletişimin bozulmasından ve ağrı modülasyon merkezlerinin (özellikle periaquaduktal gri madde) psikojenik girdilerle abartılı bir şekilde aktive olmasından kaynaklanır. Hastalar motor eylem taslağını zihinsel olarak oluşturabilirler ancak hareketin başlatılması anında ortaya çıkacağı varsayılan ya da somatik olarak deneyimlenen akut ağrı beklentisi, istemli kas kasılmalarını engeller. Bu durum, katatoni veya somatoform bozuklukların motor spektrumundaki bir yansıması olarak değerlendirilebilir.

Etimoloji

Yunanca 'a-' (olumsuzluk, yokluk) + 'kīnesis' (hareket) ve Latince 'alger' (soğuk/acı kökünden türetilen ağrı türevi, Yunanca 'algos' [ağrı]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Kelime anlamı 'hareketin şiddetli ağrı doğurması nedeniyle hareketsiz kalma durumu'dur.

Karıştırmayın

Katatoni (motor donukluk irade kaybından veya istemsiz postürden kaynaklanır, ağrı odaklı değildir); Fibromiyalji (yaygın ağrı vardır ancak hareket tamamen imkansızlaşmaz, ağrı tetikleyicidir ama akinezi düzeyinde tam bir motor kısıtlama yaratmaz).