Fibromiyalji
Fibromyalgia
Tanım
Yaygın kas-iskelet sistemi ağrısı, kronik yorgunluk ve vücudun belirli hassas noktalarında artmış ağrı duyarlılığı ile karakterize, etiyolojisi tam olarak netleşmemiş bir sendrom.
Örnek Vaka / Uygulama
42 yaşında bir danışan, sabahları dinlenmemiş olarak uyanma, tüm vücudunda gezinen donuk ağrılar ve boyun, dirsek, diz çevresindeki belirli noktalarda (tender points) en ufak bir baskıyla dahi şiddetli acı hissetme şikayetleriyle başvurur. Yapılan tıbbi tetkiklerde romatolojik bir yıkım saptanmaz ancak uyku bozuklukları ve hafif düzeyde depresif belirtiler tabloya eşlik eder; klinik değerlendirme sonucunda merkezi sinir sistemi kökenli fibromiyalji tanısı konur.
Derin Analiz
Fibromiyalji, periferik dokulardaki bir inflamasyondan ziyade, merkezi sinir sistemindeki nosiseptif sinyallerin merkezi duyarsızlaşma (central sensitization) mekanizmasıyla işlenmesindeki bozukluktan kaynaklanır. Nörogörüntüleme çalışmaları, bu sendroma sahip bireylerde ağrı matriksindeki (insula, anterior singulat korteks ve prefrontal korteks) yapısal ve işlevsel farklılıkların yanı sıra, omurilik sıvısında substans P ve glutamat gibi ağrı iletici nörotransmitterlerin seviyelerinin yükseldiğini, serotonin ve norepinefrin gibi inhibitör yolların ise baskılandığını göstermektedir. Psikolojik ve somatik bileşenlerin iç içe geçtiği bu tabloda, kronik stres ve otonom sinir sistemi disregülasyonu semptomların şiddetini doğrudan tetikler.
Etimoloji
Latince 'fibra' [lif/tel] + Yunanca 'mys' [kas] + Yunanca 'algos' [ağrı] sözcüklerinin birleşiminden oluşan, kelime kökeni itibarıyla kas liflerindeki ağrıyı ifade eden tıbbi terim.
Karıştırmayın
Kronik Yorgunluk Sendromu (ME/CFS) ile sıklıkla karıştırılır; CFS primer olarak şiddetli fiziksel tükenmişlik ve bitkinliğe odaklanırken, fibromiyaljinin merkezinde yaygın kas ağrısı ve hassasiyet noktaları yer alır. Ayrıca romatoid artritten, eklem iltihabı ve yapısal hasar barındırmamasıyla ayrılır.