Hastaneye Yatırılmaya Uygun
Certifiable
Tanım
Ruhsal hastalığı nedeniyle kendine veya başkalarına zarar verme riski taşıyan ve bu nedenle yasal olarak zorunlu psikiyatrik yatırıma uygun görülen bireyleri tanımlayan klinik ve adli terim.
Örnek Vaka / Uygulama
Şiddelli paranoid şizofreni tanısı olan bir hastanın, halüsinasyonlarının etkisiyle çevresindekilere fiziksel saldırıda bulunması ve kendi temel öz bakımını tamamen yitirmesi üzerine, psikiyatristin acil yasal prosedürleri başlatarak hastayı rızası dışında kapalı psikiyatri servisine yatırması.
Derin Analiz
Adli psikiyatri ve hukuk kesişiminde yer alan bu kavram, bireyin akıl sağlığı bozukluğunun o derece şiddetli olduğunu belirtir ki, bu durum özerkliğin kısıtlanmasını ve yasal prosedürler (zorunlu yatış yasaları) aracılığıyla kurumsal bakım altına alınmayı zorunlu kılar. Klinik pratikte bu statü, akut psikotik ataklar, ağır depresif çökkünlükle birlikte görülen kendine zarar verme niyetleri veya dürtü kontrolünün tamamen kaybolduğu durumlarda değerlendirilir. Tanısal süreç, standart klinik değerlendirmenin ötesinde, kişinin yargılama yetisinin (reality testing) bozulma derecesini ve tehlikelilik potansiyelini hukuki kriterlere göre belgelemeyi gerektirir.
Etimoloji
Latince 'certus' (kesin, belirli) ve 'facere' (yapmak) fiillerinin birleşiminden türetilen Orta İngilizce kökenli bir sıfattır.
Karıştırmayın
Akıl hastası (her ruhsal bozukluğu olan birey yasal olarak bu kriteri karşılamaz; tehlike arz etmesi gerekir) ve ehliyetsizlik (daha çok hukuki ve mali işlemleri kapsar).