Dusky Standardı
Dusky Standard
Tanım
Sanığın yargılanmayı sürdürme ehliyetini, aleyhindeki suçlamaları anlama ve avukatıyla rasyonel bir şekilde iş birliği yapabilme kapasitesi üzerinden belirleyen hukuki ve psikiyatrik ölçüttür.
Örnek Vaka / Uygulama
Şizofreni teşhisi konmuş bir sanığın, kendisine yöneltilen cinayet suçlamasının mahiyetini ve olası cezai sonuçlarını idrak edememesi, ayrıca avukatına suçsuz olduğunu savunmak yerine uzaylılar tarafından yönlendirildiğini söyleyerek mantıklı bir savunma stratejisi kurmayı reddetmesi, Dusky standardına göre yargılanma ehliyetinin olmadığını gösterir.
Derin Analiz
Adli psikiyatri ve hukuk arayüzünde kritik bir eşik olan bu standart, bireyin sadece genel bir akli dengesizliğe sahip olup olmadığını değil, spesifik olarak 'mahkeme salonundaki bilişsel yeterliliğini' sorgular. Nöropsikolojik açıdan bu durum; yürütücü işlevlerin, çalışma belleğinin ve karar verme mekanizmalarının, cezai kovuşturma sürecini kavrayabilecek ve savunma stratejisi oluşturabilecek düzeyde çalışıp çalışmadığının incelenmesini gerektirir. Klinik değerlendirmede, sanığın gerçeklik algısının bozulup bozulmadığı ve avukatına mantıklı talimatlar verip veremeyeceği ampirik testler ve yapılandırılmış adli görüşmelerle saptanır.
Etimoloji
1960 yılında Amerika Birleşik Devletleri Yüksek Mahkemesi'nde görülen Dusky v. United States davasının soyadından türetilmiştir.
Karıştırmayın
Cezai ehliyet (Insanity defense / M'Naghten kuralı) ile sıklıkla karıştırılır. Dusky standardı davanın görüldüğü andaki 'yargılanma ehliyetini' (competency to stand trial) ölçerken, M'Naghten kuralı suçun işlendiği andaki 'akıl sağlığı durumunu' (sanity at the time of the offense) değerlendirir.