M'naghten Kuralı
M’naghten Rule (mcnaghten Rule; Mcnaughten Rule; Mcnaughton Rule)
Tanım
Sanığın, suç işlediği sırada zihinsel bir kusur nedeniyle fiilin doğasını veya yanlışlığını idrak edip edemediğini değerlendiren akli dengesizlik testi.
Örnek Vaka / Uygulama
Şizofreni tanısı almış bir bireyin, takip edildiği sanrısıyla kendini korumak amacıyla bir başkasına zarar vermesi durumunda, M'Naghten kuralına göre eyleminin ahlaki ve hukuki 'yanlışlığını' idrak edip edemediği adli psikiyatristler tarafından incelenir.
Derin Analiz
Adli psikiyatri ve adli psikoloji alanlarında cezai ehliyetin belirlenmesinde kullanılan tarihsel ve temel bir mihenk taşıdır. Bilişsel duruma odaklanır; sanığın eylemin fiziksel mahiyetini bilip bilmediğini ya da eylemin ahlaki olarak yanlış olduğunu kavrayıp kavrayamadığını sorgular. Nöropsikolojik ve psikiyatrik değerlendirmelerde, bireyin frontal lob işlevleri, gerçeklikle bağını koparan psikotik süreçler (örneğin sanrısal bozukluklar) ve bilişsel yetersizlikler bu kural çerçevesinde mahkeme huzurunda bilirkişi raporlarına dönüştürülür.
Etimoloji
1843 yılında İngiltere'de başbakanın sekreterine suikast düzenleyen Daniel M’Naghten'ın adından türetilmiş hukuki ve adli psikiyatri terimi.
Karıştırmayın
Amerikan Hukuk Enstitüsü (ALI) Model Ceza Kanunu testi; M'Naghten kuralından farklı olarak kontrol kaybını ve iradi kusurları da (irresistible impulse) kapsayacak şekilde iradi bileşeni sürece dahil eder.
Keşfetmeye Devam Edin
Cezai Ehliyet
Criminal Responsibility
Bir sanığın, üzerine atılı suçu işlediği sırada fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve bu fiile göre davranışlarını yönlendirme yeteneğine sahip olması durumu.
İncele
Adli Psikiyatri
Forensic Psychiatry
Psikiyatri bilimi ile hukuk sisteminin kesişim kümesinde yer alan; mental bozuklukların yasal süreçler, mahkemeler ve suç sorumluluğu bağlamındaki izdüşümlerini inceleyen psikiyatri alt dalı.
İncele