Enürezis Noktürna
Bed-wetting
Tanım
Uyku sırasında, mesane kontrolünün kronolojik yaşa ve gelişim düzeyine uygun olmayan bir şekilde sağlanamaması sonucu istemsiz idrar kaçırma durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yedi yaşındaki bir erkek çocuk, haftada ortalama dört gece yatak ıslatma şikayetiyle kliniğe getirilir. Ayrıntılı anamnezde, çocuğun derin uyku siklusuna sahip olduğu, gece mesane doluluğunda uyanamadığı ve aile öyküsünde babada da benzer çocukluk çağı sorunlarının olduğu tespit edilir. Fizyolojik ve ürolojik patolojiler dışlandıktan sonra idrar günlüğü tutulur ve davranışsal-bilişsel müdahaleler planlanır.
Derin Analiz
Enürezis noktürna, çocukluk çağında sıklıkla görülen ancak gelişimsel kilometre taşlarına göre değerlendirilen bir eliminasyon bozukluğudur. DSM-5 kriterlerine göre, çocuğun kronolojik veya zihinsel yaşının en az 5 olması ve durumun en az ardışık 3 ay boyunca haftada en az iki kez gerçekleşmesi gerekir. Etyolojisinde multifaktöriyel dinamikler rol oynar; bunlar arasında nocturnal poliüri (gece aşırı idrar üretimi), detüsör kas instabilitesi (aşırı aktif mesane) ve uyku uyarılma bozuklukları (çocuğun dolu mesane sinyalleriyle uykudan uyanamaması) yer alır. Genetik yatkınlık oldukça belirgindir; her iki ebeveynin de öyküsünde bu durumun varlığı, çocukta olasılığı katlanarak artırır.
Etimoloji
Latince 'enuresis' (idrar kaçırmak) kelimesinden türetilmiş olup, kökeni Yunanca 'enourein' (idrar yapmak) fiiline dayanır. 'Noktürna' eki ise Latince gece anlamına gelen 'nocturnus' sözcüğünden gelmektedir.
Karıştırmayın
Gündüz idrar kaçırma (diurnal enuresis) ile sıklıkla karıştırılır; enürezis noktürna sadece uyku evresinde gerçekleşir. Ayrıca primer enürezis (hiç kuru kalma dönemi olmamış) ile sekonder enürezis (en az 6 aylık kuru dönemin ardından yeniden başlayan) klinik olarak birbirinden ayrılmalıdır.