Disoreksi
Dysorexia
Tanım
Normal iştah mekanizmasının her türlü bozulması veya yeme davranışındaki sapmaları ifade eden geniş kapsamlı klinik şemsiye terim.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır süren yoğun stres ve anksiyete bozukluğu tanısı olan bir hastanın, açlık hissini tamamen yitirmesi (anoreksik epizodlar) ile günün belirli saatlerinde karşı konulamaz karbonhidrat aşermeleri (binge atakları) arasında gidip gelmesi ve bu süreçte otonom sinir sistemi dengesinin bozulması.
Derin Analiz
Disoreksi, hipotalamik regülasyon merkezlerinin, özellikle de açlık-tokluk dengesini yöneten arkuat çekirdek, neuropeptid Y (NPY) ve pro-opiomelanokortin (POMC) devrelerinin işlevsel bozukluklarına işaret eder. Sadece spesifik bir yeme bozukluğu (anoreksiya veya blumia gibi) değil, aynı zamanda homeostatik beslenme dürtüsünün hedonik (ödül bazlı) sistemlerle çatışmasından doğan tüm iştah regülasyon defisitlerini kapsar. Klinik pratikte endokrin disfonksiyonlar, kronik stres eksenindeki (HPA ekseni) hiperaktivite veya psikiyatrik komorbiditeler bağlamında değerlendirilir.
Etimoloji
Antik Yunanca 'dys-' (zorluk, bozukluk, anormallik) ve 'orexis' (iştah, arzu) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Anoreksiya nervoza (özgül bir yeme bozukluğudur, disoreksi ise daha geniş bir iştah bozukluğu belirti kümesidir) ve kaşeksi (genellikle altta yatan sistemik bir hastalığa bağlı gelişen doku kaybı ve iştahsızlıktır).