Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Mitomani

Mythomania

Tanım

Bireyin sıklıkla hayali deneyimler rapor etmesi, olayları abartması ve kendi kendini de kandırarak inanılmaz hikayeler uydurma eğilimidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Danışan, günlük rutinlerini anlatırken dahi aslında hiç bulunmadığı akademik zirvelerden, ünlü isimlerle olan yakın dostluklarından veya ölümcül hastalıklardan son derece detaylı ve ikna edici bir şekilde bahseder. Çevresindekiler gerçeği kanıtlayan belgeler sunduğunda bile savunmaya geçer ve kendi kurguladığı hikayenin gerçekliğine inatla inanmaya devam eder.

Derin Analiz

Mitomani ya da bilimsel literatürdeki adıyla pseudologia fantastica, basit bir yalan söyleme eyleminin çok ötesinde, kompulsif ve kronik bir örüntüdür. Birey söylediği yalanların zamanla kendi gerçeği haline geldiğine inanabilir. Bu durum, genellikle belirgin bir dışsal kazanç (maddi çıkar, yasal cezalardan kaçınma vb.) içermez; daha ziyade içsel dinamikler, ego savunma mekanizmaları veya benlik saygısını artırma çabalarıyla beslenir. Nöropsikolojik düzeyde, prefrontal korteksteki yürütücü işlevlerin, dürüstlük kontrolü ve dürtü denetimi süreçlerindeki işlev bozukluklarıyla ilişkilendirilir. Klinik değerlendirmede, antisosyal kişilik bozukluğu, narsisizm vefactitious disorder (maddi olmayan yapay bozukluk) gibi durumlarla ayırıcı tanı yapılması hayati önem taşır.

Etimoloji

Yunanca 'mythos' (söylen, efsane) + 'mania' (aşırı düşkünlük, çılgınlık) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. İlk kez 19. yüzyılın sonlarında Anton Delbrück tarafından klinik literatüre kazandırılmıştır.

Karıştırmayın

Antisosyal kişilik bozukluğuna eşlik eden soğukkanlı yalanlar (faydacı yalanlar) ile sıkça karıştırılır; mitomanide yalanın temelinde genellikle manipülasyondan ziyade patolojik bir kurgulama ve benlik kurgusunu koruma ihtiyacı vardır.