Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Efsane

Legend

Tanım

Geçmişten aktarılan, tarihsel doğruluk payı barındırabilen veya barındırmayan, zincirleme çoğalma süreciyle yayılan geleneksel anlatı türü.

Örnek Vaka / Uygulama

Bir dağın tepesindeki esrarengiz bir mağara hakkında kuşaktan kuşa aktarılan, oraya girenlerin bir daha çıkamadığına dair anlatıların, köy sakinlerinin o bölgeye yalnız gitmekten kaçınmasına neden olan kaçınma davranışı yaratması.

Derin Analiz

Kültürel psikoloji ve halkbilim bağlamında efsaneler, toplumsal belleğin inşasında ve kolektif kimliğin korunmasında katalizör görevi üstlenir. Bireylerin dünyayı anlamlandırma çabasında, belirsiz geçmişi somut figürler ve olaylar etrafında organize etmesini sağlar. Sosyal aktarım mekanizmaları yoluyla nesilden nesile aktarılırken, zamanla evrilen ve toplumsal normları pekiştiren bilişsel şemalar barındırır. Tarihsel gerçeklikten bağımsız olarak işlev görebilir; zira temel amacı olgusal bilgiyi aktarmaktan ziyade kültürün değerler sistemini yaşatmaktır.

Etimoloji

Latince kökenli 'legenda' (okunacak şey, okunması gereken) sözcüğünden evrilmiş olup, Orta Çağ'da azizlerin yaşam öykülerini tanımlamak için kullanılmıştır.

Karıştırmayın

Mit (mitoloji) ile sıklıkla karıştırılır; mitler daha çok tanrıları ve evrenin doğuşunu konu alırken, efsaneler insan eylemlerine ve daha yakın tarihsel veya coğrafi gerçeklik zeminine odaklanır.