Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Abartma

Exaggeration

Tanım

Bir durumun, özelliğin veya nesnenin gerçeğinden daha aşırı, dramatik veya büyük bir şekilde temsil edilmesi ya da ifade edilmesidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Ergenlik dönemindeki bir bireyin, ebeveynlerinin koyduğu makul saat sınırlarını 'baskı rejimine' ve 'özgürlüğün tamamen kısıtlanmasına' benzeterek dramatik bir şekilde büyümesi ve bu abartıyı kendi asi davranışlarına haklı gerekçe olarak sunması.

Derin Analiz

Klinik psikoloji bağlamında abartma, sıklıkla bireyin sorgulanabilir tutumlarını, dürtüsel davranışlarını veya savunma mekanizmalarını rasyonelleştirmek amacıyla başvurduğu bilişsel bir çarpıtma veya savunma tepkisidir. Psikanalitik ve bilişsel-davranışçı perspektiften bakıldığında, bastırılmış suçluluk duygularını hafifletmek ya da dış dünyanın tehditkâr algısını artırarak kontrol duygusu kazanmak için kullanılır. Retorik ve günlük işlevsellikte ise sosyal dikkat çekme, empati sağlama veya benlik saygısını (self-esteem) koruma aracı olarak işlev görür. Bilişsel düzeyde, anıları kodlama ve geri çağırma süreçlerinde duygusal valansın etkisiyle olayın etkisinin olduğundan büyük hatırlanmasına yol açabilir.

Etimoloji

Latince 'ex-' (dışarı, yukarı) ve 'agger' (yığın, tepe, toprak yığını) köklerinden türetilmiş olup, kelime anlamı olarak bir şeyi yığarak büyütmek veya tepe haline getirmek demektir.

Karıştırmayın

Mitomani (patolojik yalan söyleme) ile karıştırılabilir; mitomanide birey kurgusal olayları bilinçli veya kompulsif olarak üretirken, abartmada gerçek bir olayın çekirdeği vardır ancak boyutu ve etkisi manipüle edilir.