Davranış Kontrolü
Behavior Control
Tanım
Bireysel veya grup davranışlarını istenen bir yöne yönlendirmek amacıyla koşullama, terapötik teknikler veya diğer müdahale yöntemlerinin uygulanması.
Örnek Vaka / Uygulama
Okul ve ev ortamında yıkıcı davranışlar sergileyen 8 yaşındaki bir çocuğa, uyumlu davranışları sergilediği anlarda token (jeton) ekonomisi sistemi uygulanarak pekiştireç verilmesi ve bu sayede akademik ve sosyal uyumunun artırılması.
Derin Analiz
Davranış kontrolü, hem adaptif davranışların kazandırılmasında pedagojik ve klinik bir araç olarak hem de totaliter ya da kurumsal yapılarda otoriteryen bir manipülasyon mekanizması olarak çift yönlü bir işleve sahiptir. Operant ve klasik koşullama ilkelerine dayanan bu süreç, davranışçı yaklaşımın temel taşlarından biridir. Klinik pratikte, özellikle davranış bozuklukları gösteren çocukların işlevselliğini artırmak için yapılandırılmış pekiştireç sistemleri kullanılırken; kurumsal psikiyatri tarih bağlamında farmakolojik ajanların aşırı veya etik dışı kullanımı gibi zorlayıcı pratikleri de kapsayacak şekilde geniş bir epistemolojik ve etik tartışma alanı yaratır.
Etimoloji
İngilizce 'behavior' (davranış, hareket etme biçimi) ve Latince 'controllus' (kütük veya kayıt defteri üzerinden denetim altında tutma) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Kader kontrolü (fate control) ile karıştırılabilir; kader kontrolü bir kişinin diğerinin davranışlarını etkileme gücüne dayanırken, davranış kontrolü doğrudan uyaran-tepki zincirini manipüle etme odaklıdır.