Eksiklik Güdüsü
Deficiency Motive
Tanım
Organizmanın biyolojik ya da psikolojik bir yoksunluğu telafi etmek ve homeostazı yeniden sağlamak amacıyla aktive olan güdülenme biçimidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Gün boyunca yoğun bir tempoda çalışıp hiçbir şey yiyemeyen bir bireyin, kan şekerinin düşmesiyle birlikte ani bir açlık krizine girerek önündeki besinleri hızlıca tüketmesi ve bu sayede bedensel dengesini (homeostaz) yeniden kurmaya çalışması eksiklik güdüsüne somut bir örnektir.
Derin Analiz
Abraham Maslow'un insani gereksinimler hiyerarşisinde temel bir konuma sahip olan eksiklik güdüsü (D-motive), organizmanın hayatta kalması için elzem olan fizyolojik ve temel güvenlik açıklarını kapatmaya odaklanır. Bu güdüler doyurulduğunda geçici bir rahatlama veya doyum yaşanır; ancak yoksunluk tekrartektiğinde güdü yeniden devreye girer. Bilişsel ve davranışsal süreçler, açlık, susuzluk veya onaylanma ihtiyacı gibi eksiklik durumlarının yarattığı gerginliği (drive reduction) azaltmak üzere şekillenir. Büyüme güdülerinin (B-motives) aksine, eksiklik güdüleri dışsal bir rahatsızlığın ortadan kaldırılmasına endekslidir ve organizmanın içsel potansiyelini gerçekleştirmesinden ziyade varlığını korumasını hedefler.
Etimoloji
Latince 'deficere' (eksik olmak, yetmemek) fiilinden türetilen 'deficientia' kelimesi ile Latince 'movere' (hareket ettirmek, itmek) kökünden gelen 'motivus' sözcüğünün birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Büyüme güdüsü (growth motive) ile sıkça karıştırılır; ayırt edici nokta eksiklik güdüsünün bir yoksunluğu gidermeye, büyüme güdüsünün ise bireyin potansiyelini geliştirmeye odaklanmasıdır.