Güdülenme

Motivation

Tanım

İnsan ve diğer canlılarda davranışa amaç ya da yön veren, bilinçli veya bilinçdışı düzeyde işlev gören itici güç.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte, depresyon tanısı alan bir bireyde gözlenen anhedoni ve abuli tabloları, dopaminerjik devrelerdeki işlev bozukluğuna bağlı olarak güdülenme kapasitesinin, dolayısıyla amaca yönelik davranışların ciddi oranda düşmesiyle karakterizedir.

Derin Analiz

Güdülenme, organizmanın içsel durumları (homeostatik dengesizlikler, fizyolojik gereksinimler) ile çevresel uyarıcıların ve ödüllerin karmaşık etkileşimi sonucunda ortaya çıkan nörobiyolojik ve psikolojik bir süreçtir. Mezoimbik dopaminerjik yolak (özellikle ventral tegmental alan ve nükleus accumbens), ödül beklentisi ve eylemi sürdürme (incentive salience) süreçlerinde merkezi bir rol oynar. Davranışın başlatılması, yönlendirilmesi, yoğunluğu ve sürdürülebilirliği ekseninde incelenir. İkincil ve birincil güdüler olarak ayrışırken, kişinin öz-belirleme kapasitesine bağlı olarak içsel (intrinsic) veya dışsal (extrinsic) dinamiklerle şekillenir.

Etimoloji

Latince 'movere' (hareket ettirmek, yerini değiştirmek) fiilinden türetilmiş olup, eyleme geçiren ve yönlendiren güç anlamını taşır.

Karıştırmayın

Dürtü (drive) ile sıklıkla karıştırılır; dürtü genellikle fizyolojik kökenli içsel bir gerginliği ifade ederken, güdülenme daha geniş bir kapsama sahiptir ve bilişsel, sosyal ile dışsal etkenleri de içerir.

Keşfetmeye Devam Edin

Dışsal Motivasyon

Extrinsic Motivation

Bireyin belirli bir davranışı, içsel tatmin veya merak yerine ödül kazanmak ya da ceza ve yaptırımlardan kaçınmak gibi dışsal pekiştireçlerin etkisiyle sergilemesi durumu.

İncele

Dürtü

Drive

Bir faaliyeti veya eylem dizisini tetikleyen, genellikle fizyolojik yoksunluklar veya olumsuz uyaranlar tarafından oluşturulan genelleştirilmiş bir hazır olma durumu.

İncele