Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Güdü

Motive

Tanım

Organizmada fizyolojik veya psikolojik bir uyarılma yaratarak enerjiyi belirli bir hedefe yönlendiren içsel veya dışsal itici güç.

Örnek Vaka / Uygulama

Uzun süredir işsiz olan bir bireyin, sadece maddi ihtiyaçlarını gidermek (fizyolojik denge) için değil, aynı zamanda mesleki yeterliliğini kanıtlama ve toplumsal statü elde etme (psikolojik güdü) arzusuyla yoğun bir arama sürecine girmesi ve bu hedefe yönelik günlük çalışma rutinleri oluşturması.

Derin Analiz

Davranış bilimleri ve motivasyon kuramlarında güdü, homeostatik dengenin bozulmasıyla ortaya çıkan ve organizmayı bu dengeyi yeniden kuracak (allostazis) davranışlara sevk eden bir yapı taşını ifade eder. Biyolojik kökenli güdüler (açlık, susuzluk, cinsellik gibi birincil dürtüler) doğrudan hayatta kalma mekanizmalarıyla kodlanmışken; psikolojik ve sosyal güdüler (başarı, aidiyet, özerklik) limbik sistem ile prefrontal korteks arasındaki karmaşık nöral ağlar ve dopaminerjik ödül yolları üzerinden şekillenir. Hull'ın dürtü azaltma kuramından Maslow'un hiyerarşisine kadar pek çok model, güdünün bilişsel süreçlerle nasıl harmanlandığını açıklamaya çalışır.

Etimoloji

Latince 'movere' (hareket ettirmek, tahrik etmek) fiilinden türetilmiş medieval Latince 'motivus' (harekete geçiren) kelimesine dayanır.

Karıştırmayın

Güdülenme (motivation) süreci ve dürtü (drive) kavramı ile sıklıkla karıştırılır. Güdü, eylemin arkasındaki spesifik neden veya yönelim iken; güdülenme bu güdülerin harekete geçirdiği genel süreçtir. Dürtü ise daha çok içsel, somatik ve fizyolojik kaynaklı yoksunluk hallerini ifade eder.