Ödül Sistemi
Reward System
Tanım
Örnek Vaka / Uygulama
Laboratuvar ortamında bir farenin kaldıraç her çektiğinde yiyecek alması, bu davranışın ödül sistemi tarafından pekiştirilmesine neden olur. İnsanlarda ise sosyal medyada alınan bir 'beğeni' bildiriminin beyinde anlık bir dopamin salınımı tetikleyerek aynı davranışı (ekrana tekrar bakma, paylaşım yapma) kompülsif bir şekilde tekrarlama isteği uyandırması bu sistemin işleyişine somut bir örnektir.
Derin Analiz
Ödül sistemi, organizmanın hayatta kalmasını sağlayan uyaranlara (besin, üreme, sosyal bağ) yaklaşmasını ve bu davranışları tekrarlamasını motive eden karmaşık bir nörobiyolojik ağdır. Temelini mezokortikolimbik dopaminerjik yolağın oluşturduğu kabul edilir; ventral tegmental alandan (VTA) nükleus akkumbens ve prefrontal kortekse uzanan bu devre, 'istemek' (incentive salience), 'öğrenmek' (associative learning) ve 'beğenmek' (hedonic impact) olmak üzere üç temel psikolojik bileşeni yönetir. Dopamin, hazzın kendisinden ziyade beklenti ve güdülenme süreçlerinde kritik bir katalizör rolü üstlenir.
Etimoloji
Karıştırmayın
Haz (hedonia) ile sıklıkla karıştırılır; haz, ödülün tüketim anındaki öznel deneyimiyken, ödül sistemi bunun beklentisini, arzusunu ve öğrenme döngüsünü kapsayan daha geniş bir üst yapıdır.
Keşfetmeye Devam Edin
Dopamin
Dopamin
Dopamine (DA)
Motor davranışların düzenlenmesinde kritik rol oynamasının yanı sıra, motivasyon, ödül mekanizmaları ve sayısız psikiyatrik durumla ilişkili olan bir katekolamin nörotransmiterdir.
İncele
Pekiştirme
Pekiştirme
Reinforcement
Edimsel koşullamada bir davranışın sıklığını veya ortaya çıkma olasılığını artıran bağımlı ilişki, süreç ve uygulama.
İncele