Yoksunluk Deliryumu
Abstinence Delirium
Tanım
Alkol veya kötüye kullanılan maddelerin ani kesilmesi ya da azaltılması sonrasında ortaya çıkan, akut konfüzyon, otonomik hiperaktivite ve algısal bozukluklarla karakterize klinik bir tablodur.
Örnek Vaka / Uygulama
On yıldır kronik ve yoğun alkol tüketimi olan kırk beş yaşındaki bir bireyin, hastaneye yatışını takiben otuz altıncı saatte ani başlayan şiddetli el titremeleri, taşikardi, terleme, odayla ilgili gerçek dışı inançlar (sanrılar) ve duvarda böcekler gördüğünü söylemesi (görsel hallüsinasyon) yoksunluk deliryumunun tipik bir tablosudur.
Derin Analiz
Yoksunluk deliryumu, merkezi sinir sisteminin kronik madde veya alkol maruziyetine geliştirdiği nöroadaptatif mekanizmaların aniden ortadan kalkmasıyla tetiklenir. Özellikle GABAerjik inhibitör sistemlerin ani baskıdan kurtulması ve buna eşlik eden glutamaterjik (NMDA) hiperaktivite ile otonom sinir sisteminin aşırı uyarılması sonucunda patofizyolojik kaskat başlar. Kortikal işlevlerde ani bozulma, dalgalanan bilinç durumu, dikkat eksikliği ve sıklıkla görsel veya taktil hallüsinasyonlar görülür. Klinik olarak acil müdahale gerektiren, mortalite riski taşıyan bir nöropsikiyatrik tablodur.
Etimoloji
Latince 'abstinentia' (uzak durma, kaçınma; 'ab-' [uzak] + 'tenere' [tutmak]) kökünden türetilen 'abstinence' ile Latince 'delirium' ('de-' [çizgiden sapma] + 'lira' [sabana sürülen iz/karık]) kelimelerinin birleşiminden oluşmuştur.
Karıştırmayın
Basit yoksunluk sendromları (hafif titrayış ve anksiyete ile sınırlıdır, deliryumdaki bilinç bulanıklığı ve psikotik özellikler görülmez) ve Wernicke-Korsakoff sendromu (kronik tiamin eksikliğine bağlı kalıcı amnestik tablo; akut otonomik fırtına ve deliryum tablosundan farklıdır).