Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Beden İmgesi

Body İmage

Tanım

Bireyin kendi bedeni bütününe dair oluşturduğu zihinsel resim; fiziksel özelliklerin algısı ile bu özelliklere karşı geliştirilen tutum ve duyguların bütünü.

Örnek Vaka / Uygulama

Yirmili yaşlarında bir danışanın, aynaya baktığında gerçekte ideal kilosunda ve sağlıklı olmasına rağmen, kendini aşırı kilolu ve biçimsiz olarak algılaması ve bu algının anksiyete ve sosyal kaçınma davranışlarını tetiklemesi.

Derin Analiz

Beden imgesi, iki temel bileşenden meydana gelir: Beden algısı (body percept) ve beden kavramı (body concept). Beden algısı, bireyin somatoduyusal ve proprioseptif girdileri işleyerek bedeninin fiziksel boyutlarını, sınırlarını ve uzamsal konumunu zihinsel olarak haritalandırmasını kapsar. Beden kavramı ise bu fiziksel özelliklere atfedilen değer, olumlu veya olumsuz duygu durumları ve sosyokültürel normlarla şekillenen bilişsel değerlendirmeleri içerir. Nöropsikolojik düzeyde, parietal lobun uzamsal işleme kapasitesi ile insüler korteksin interoseptif farkındalık süreçlerinin etkileşimiyle oluşur. Klinik psikolojide, özellikle yeme bozuklukları (anoreksiya nervoza ve bulimiya nervoza) ve dismorfik bozukluklarda, bu zihinsel temsil ile gerçek fiziksel yapı arasında ciddi bir bilişsel ve algısal çelişki gözlemlenir.

Etimoloji

İngilizce 'body' (Eski İngilizce 'bodig': gövde, cisim) ve 'image' (Latince 'imago': taklit, suret, görünüm) kelimelerinin birleşiminden oluşan psikolojik bir yapı.

Karıştırmayın

Beden şeması (body schema) ile sıklıkla karıştırılır. Beden şeması, beynin bilinçdışı düzeyde hareket ve uzamsal koordinasyon için kullandığı anlık motor haritayken, beden imgesi bilinçli tutumları, inançları ve algıları kapsayan psikolojik bir yapıdır.