Antipsikiyatri
Antipsychiatry
Tanım
1960'larda ortaya çıkan; psikiyatrinin bilimsel ve pratik geçerliliğini reddeden, ruhsal bozuklukların birer hastalık olmadığını savunan radikal entelektüel ve politik hareket.
Örnek Vaka / Uygulama
Thomas Szasz'ın 'akıl hastalığı bir mit tir' tezi bağlamında, aşırı sıra dışı inançlar sergileyen veya toplum tarafından 'anormal' addedilen bir bireyin biyokimyasal bir bozukluğa sahip hastadan ziyade, toplumsal beklentilerle çatışma yaşayan bir birey olarak değerlendirilmesi ve zorunlu farmakoterapiye maruz bırakılmak yerine sosyal çevre içinde desteklenmesi gerektiği savunusu.
Derin Analiz
Antipsikiyatri hareketi, tıbbi modelin zihinsel ıstırabı biyolojik birer arıza olarak indirgemesini epistemolojik ve etik düzlemde eleştirir. R. D. Laing, Thomas Szasz ve Franco Basaglia gibi figürlerin öncülük ettiği bu yaklaşım, psikiyatrik tanı ve kurumsal hastane sistemlerinin bireysel özgürlükleri kısıtlayan birer sosyal kontrol ve baskı mekanizması olarak işlev gördüğünü öne sürer. Ruhsal rahatsızlıkları beyin patolojisiyle açıklamak yerine onları toplumsal normlara uymayan alternatif varoluş biçimleri veya aile sistemlerindeki patolojik iletişim ağlarının bir sonucu olarak değerlendirir. Günümüz çağdaş klinik psikolojisinde ve antropolojisinde bu hareketin tam karşılığı benimsenmese de, hasta hakları, zorunlu hastaneye yatış politikaları ve farmakolojik müdahalelerin aşırılığı üzerine eleştirel bir perspektif sunması bakımından tarihsel ve teorik bir mihenk taşı niteliğindedir.
Etimoloji
Yunanca 'anti-' (karşı, zıt) öneki ile Latince 'psychiatria' (ruh hekimliği, zihin iyileştirme) kelimesinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Anti-entelektüalizm veya genel tıp karşıtlığı ile karıştırılabilir; ancak antipsikiyatri özel olarak psikiyatrinin nosolojik sınıflandırma sistemlerini, psikofarmakolojiyi ve kurum merkezli zorunlu tedavi pratiklerini hedef alır.
Keşfetmeye Devam Edin
Sosyal İnşacılık
Constructionism
Gerçekliğin, bilginin ve anlamların nesnel bir dış dünya tarafından değil, toplumsal etkileşimler, kültürel pratikler ve dilsel bağlamlar aracılığıyla ortaklaşa üretildiğini savunan epistemolojik yaklaşım.
Klinik Psikoloji
Clinical Psychology
Duygusal, zihinsel ve davranışsal bozuklukların araştırılması, tanılanması, değerlendirilmesi, önlenmesi ve tedavisiyle ilgilenen kapsamlı psikoloji uzmanlık dalıdır.