Demans Paralitika
Dementia Paralytica
Tanım
Geç dönem sifiliz (frengi) enfeksiyonunun merkezi sinir sistemini istila etmesiyle ortaya çıkan, ilerleyici demans ve paralizi ile karakterize organik bir nöropsikiyatrik bozukluktur.
Örnek Vaka / Uygulama
45 yaşındaki bir erkek hastanın, daha önce son derece titiz bir muhasebeciyken ani bir kişilik değişimiyle servetini mantıksız yatırımlara harcaması, kendisini ülkenin kralı ilan etmesi ve ilerleyen haftalarda ellerinde ince bir tremor ile yürüme bozukluğu (ataksi) geliştirmesi klinik olarak demans paralitika tablosunu işaret eder.
Derin Analiz
Tıp tarihinin en kritik dönüm noktalarından biridir; psikiyatrinin organik temellerini kanıtlayan ilk büyük başarı olarak kabul edilir. Treponema pallidum bakterisinin beyin parankimini enfekte etmesi sonucu kronik meningoensefalite yol açar. Prefrontal korteks ve frontal lobların harabiyeti, hastanın premorbid kişiliğinde radikal değişimlere, grandiose (büyüklük) sanrılara, duygulanımda sığlaşmaya ve nihayetinde motor becerilerde tam kaybata neden olur. Psikiyatrik semptomların somatik bir enfeksiyona dayanması, psişik bozuklukların biyolojik kökenli olabileceği paradigmasını kesinleştirmiştir.
Etimoloji
Latince 'dementia' (akıl kaybı, delilik) ve Yunanca 'paralytikos' (felçli, çözülmüş) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir; tarihsel olarak nörosifilisin neden olduğu ilerleyici psikiyatrik ve nönolojik yıkımı ifade eder.
Karıştırmayın
Genel paresis ile eş anlamlıdır; ancak diğer erken evre sifilitik psikozlar veya ilerleyici supranükleer palsi ile karıştırılabilir. Temel fark, serebrospinal sıvıda (CSF) VDRL testinin pozitifliği ve spesifik nörolojik kayıplardır.