Ego Kaygısı
Ego Anxiety
Tanım
Psikanalitik kuramda id, süperego ve dış gerçekliğin çelişen talepleriyle baş etmeye çalışan egonun yaşadığı içsel gerilim ve tehdit durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yıllardır bastırdığı öfke ve dürtüleri (id) yüzeye çıkmak isteyen bir bireyin, katı dini ve ahlaki değerleri (süperego) nedeniyle yoğun bir suçluluk ve dağılma hissi yaşaması, egonun bu iki uç arasında ezilerek klinik düzeyde içsel bir kaygı üretmesine neden olur.
Derin Analiz
Klasik psikanalitik metapsikoloji bağlamında ego kaygısı, bireyin içsel dürtüleri (id) ile ahlaki/vicdani kısıtlamaları (süperego) arasında sıkışıp kalmasından doğan intrapsişik bir krizdir. Dış dünyadan gelen nesnel tehlikelerden kaynaklanan gerçeklik kaygısından farklı olarak, bu form tamamen endojen dinamiklerle beslenir. Ego; ilkel arzuların yıkıcılığı ile vicdanın cezalandırıcı baskısı karşısında kendi bütünlüğünü korumak adına savunma mekanizmalarını devreye sokar. Eğer bu içsel baskı tolere edilemeyecek boyutlara ulaşırsa, Freudyen modelde 'sinyal kaygısı' (signal anxiety) tetiklenerek egoyu olası bir egosal çöküşe veya travmatik taşkınlığa karşı uyarır.
Etimoloji
Latince 'ego' [ben] ve Anglizm 'anxiety', Latince 'anxietas' [daralma hissi, boğulma, huzursuzluk] sözcüklerinin psikanalitik teorideki sentezinden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Gerçeklik kaygısı (dış dünyadaki nesnel tehlikelerden kaynaklanır) ve süperego kaygısı (suçluluk ve vicdan azabı odaklıdır); ego kaygısı ise benliğin kontrolünü yitirme korkusunu kapsar.