Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Flört Tecavüzü Uyuşturucusu

Date-rape Drug

Tanım

Bir bireyin iradesini kırmak, bilinç veya hafıza kaybı yaratarak cinsel saldırıya karşı savunmasız bırakmak amacıyla gizlice içeceklere karıştırılan psikoaktif maddelerin genel adı.

Örnek Vaka / Uygulama

Sosyal bir ortamda, bir bireyin içkisine habersizce GHB katılması sonucunda gelişen ani bilinç bulanıklığı, kas gevşemesi ve ertesi gün yaşanan olayları hatırlayamama (anterograd amnezi) durumu.

Derin Analiz

Bu maddeler genellikle merkezi sinir sistemi (MSS) üzerindeki inhibitör etkileri (özellikle GABAerjik yolaklar üzerinden) nedeniyle sedasyon, anterograd amnezi ve motor koordinasyon kaybı tetikler. Flunitrazepam, ketamin, GHB (gama-hidroksibütirat) ve bazı barbitüratlar bu kategoride yer alır. Farmakokinetik özellikleri gereği bu ajanların birçoğu tat veya koku bırakmaz; plazmada ve idrarda kısa sürede metabolize oldukları için toksikolojik tespiti adli tıpta kritik bir zaman penceresine dayanır. Bilişsel ve klinik boyutta, mağdurun yaşadığı epizodik hafıza blokajı (blackout), adli süreçlerde delil toplama ve travma sonrası stres bozukluğu (TSSB) yönetimini karmaşıklaştırır.

Etimoloji

İngilizce 'date' (romantik buluşma/randevu) + 'rape' (tecavüz) + 'drug' (ilaç/uyuşturucu) kelimelerinin birleşiminden oluşan, kriminoloji ve klinik toksikolojide kullanılan ortak bir argot tanımlamadır.

Karıştırmayın

Genelde aşırı alkol alımıyla karıştırılır; ancak ayırt edici klinik kriter, kullanılan maddenin oluşturduğu ani ve olağandışı bilişsel/motor çöküş ile doz aşımı semptomlarının alkolün tek başına yaratacağı tablodan çok daha şiddetli ve spesifik amnezik özellikler taşımasıdır.