Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Ketamin

Ketamine

Tanım

NMDA reseptör antagonistleri sınıfına giren, disosiyatif anestezi, halüsinojenik etkiler ve hızlı etkili antidepresan özellikler sergileyen bir farmakolojik ajan.

Örnek Vaka / Uygulama

Yıllardır çoklu antidepresan tedavilerine ve elektrokonvulsif terapiye (EKT) yanıt vermeyen tedaviye dirençli unipolar depresyon tanılı bir hastaya, kontrollü klinik ortamda uygulanan düşük doz ketamin infüzyonu sonrasında, 24 saat içinde intihar düşüncelerinde belirgin azalma ve duygudurumda ani bir iyileşme gözlenmesi.

Derin Analiz

Ketamin, sikloheksanon türevi bir genel anestezik olup, beyindeki NMDA (N-metil-D-aspartat) glutatönerjik reseptörlerini bloke ederek etki gösterir. Geleneksel anesteziklerden farklı olarak hastayı tam bir bilinç kaybından ziyade çevreyle bağın koptuğu trans benzeri (disosiyatif) bir duruma sokar. Nörobiyolojik düzeyde, sinaptik plastisiteyi hızla artırması, mTOR yolaklarını aktive etmesi ve glutatönerjik iletimi modüle etmesi nedeniyle, tedaviye dirençli majör depresyon ve bipolar bozukluk vakalarında düşük doz intravenöz infüzyonlarla devrim niteliğinde hızlı remisyon oranları sağlamaktadır.

Etimoloji

Almanca 'Ket' (keton yapısındaki bileşikler) ve 'amin' (amino grubu içeren organik bileşikler) kelimelerinin birleşimiyle türetilmiştir.

Karıştırmayın

PCP (Fensiklidin) ile yakın kimyasal akrabalığa sahiptir; ancak ketaminin anestezik gücü daha düşüktür ve etki süresi daha kısadır. Opioidlerden farklı olarak solunum merkezini baskılamaz, disosiyatif tablosuyla klasik halüsinojenlerden ayrılır.