Blackout
Blackout
Tanım
Beyne giden kan veya oksijen akışının ani düşüşüyle ya da alkol zehirlenmesi nedeniyle oluşan tam bilinç kaybı ve amnezi durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun alkol tüketimi sonrası partide arkadaşlarıyla sohbet eden ve eve kendi başına yürüyen bir bireyin, ertesi gün o saatler arasında ne yaşadığına dair zihninde hiçbir kayıt bulunmaması, tipik bir alkol kaynaklı (en-blok) blackout tablosudur.
Derin Analiz
Nörobiyolojik açıdan blackout, iki farklı mekanizma üzerinden incelenir. Birincisi, serebral perfüzyonun ani düşüşü (senkop) sonucu retiküler aktive edici sistemin (RAS) geçici olarak devre dışı kalması ve bilincin sönmesidir. İkincisi ise yüksek doz alkolün hipokampüsteki N-metil-D-aspartat (NMDA) reseptörlerini bloke etmesi ve uzun süreli potansiyalizasyonu (LTP) engellemesidir. Bu durum, bireyin olaylar sırasında uyanık, hareket edebilir ve hatta sosyal etkileşimde bulunabilir olmasına rağmen, hipokampüsün yeni anıları kortekse depolama yeteneğini (anterograd amnezi) tamamen askıya alır; olay sonradan hatırlanamaz.
Etimoloji
İngilizce kökenli bir bileşik kelime ('black' [siyah/karanlık] + 'out' [dışarı/kapalı]). Tarihsel olarak ilk kez elektrik şebekelerinin tamamen kesilmesi veya şehir karartmaları için kullanılırken, daha sonra nörolojik ve toksikolojik literatürde bilinç akışının ve hafıza kayıt mekanizmasının aniden kararmasını tanımlamak üzere uyarlanmıştır.
Karıştırmayın
Bayılma (senkop) ve genel anestezi. Senkop, motor kontrolün tamamen yitirilip yere yığılmayla sonuçlanan ani bilinç kaybıyken; alkol kaynaklı blackout'ta kişi ayaktadır ve motor işlevlerini sürdürür ancak yeni anı kaydedemez.