Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Flunitrazepam

Flunitrazepam

Tanım

Şiddetli uykusuzluk tedavisinde ve anestezik premedikasyonda kullanılan, güçlü sedatif, amnezik ve disinhibitör özelliklere sahip bir benzodiazepin türevidir.

Örnek Vaka / Uygulama

Klinik pratikte, cerrahi operasyon geçirecek bir hastaya anestezi öncesi kaygıyı azaltmak ve amnizi sağlamak amacıyla kontrollü olarak verilebilir; ancak yasadışı bağlamda, mağdurun iradesini kırmak ve yaşadıklarını hafızasından silmek amacıyla içeceklere gizlice atılarak bir 'date-rape drug' (tecavüz ilacı) olarak suiistimal edilmektedir.

Derin Analiz

Flunitrazepam, merkezi sinir sistemindeki GABA-A (gama-aminobütirik asit tip A) reseptörlerine allosterik bağlanarak GABA'nın inhibitör etkisini potansiyalize eder. Bu mekanizma, nöronal hiperpolarizasyona ve genel bir merkezi sinir sistemi depresyonuna yol açar. Diğer benzodiazepinlere kıyasla lipofilitesi oldukça yüksek olduğundan kan-beyin bariyerini çok hızlı geçer ve ani bir sedasyon yaratır. Tıbbi olarak kısa süreli insomni ve anestezi indüksiyonu için endike olsa da, anterograd amnizi (ilaç alındıktan sonraki olayları hatırlayamama), derin kas gevşemesi ve motor koordinasyon kaybı yaratma potansiyeli nedeniyle farmakolojik istismara son derece açıktır. Özellikle alkol ile kombinasyonu, solunum yetmezliği ve derin koma gibi ölümcül riskleri tetikler.

Etimoloji

Almanca 'Fluor' [flor atomu] + nitro grubu içeren kimyasal yapısına atıfta bulunan '-zepam' [diazepin türevi sedatif-hipnotik bileşik son eki] kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.

Karıştırmayın

Diazepam ve Alprazolam gibi diğer benzodiazepinlerle karıştırılır; ancak flunitrazepamın amnezik etkisi ve lipofilik hızı çok daha yüksektir ve suistimal profili (roofie olarak bilinmesi) onu yasal düzenlemelerde daha katı bir kategoriye sokar.