Farkındalık Eğitimi
Awareness Training
Tanım
Bireyin içsel süreçlerine, beden duyumlarına, duygularına velararası dinamiklere yönelik öz-gözlem kapasitesini artırmayı amaçlayan psikolojik ve eğitimsel yaklaşım.
Örnek Vaka / Uygulama
Sürekli iş stresi yaşayan bir danışanın, toplantı sırasında kalbinin hızlandığını ve omuzlarının kasıldığını fark edemeyip aniden öfke patlaması yaşaması üzerine uygulanan farkındalık eğitimi seansında; danışana bu fiziksel sinyalleri erken aşamada yakalama, yargılamadan gözlemleme ve tepki vermeden önce durabilme becerileri kazandırılır.
Derin Analiz
Farkındalık eğitimi, köklerini büyük ölçüde Gestalt terapisi ve insancıl (hümanist) psikoloji ekollerinden alır. Fritz Perls ve William Schutz gibi öncüllerin geliştirdiği bu yaklaşım, bireyin 'şimdi ve burada' (here and now) prensibiyle hareket etmesini sağlar. Otomatik pilotta işleyen düşünce kalıplarını ve bastırılmış duygusal tepkileri bilinç düzeyine taşımayı hedefler. Nörobiyolojik açıdan, bu süreç prefrontal korteksin insula ve anterior singulat korteks ile olan işlevsel bağlantılarını güçlendirerek üstbilişsel (metakognitif) farkındalığı besler.
Etimoloji
İngilizce 'aware' (bilincinde olan, uyanık, Eski İngilizce 'gewær') kelimesinden türetilen 'awareness' ile 'train' (eğitmek, geliştirmek, Latince 'traginare' kökenli) sözcüklerinin birleşiminden oluşur.
Karıştırmayın
Mindfulness (Bilinçli Farkındalık) kavramıyla sıklıkla karıştırılır; mindfulness daha çok meditasyon kökenli anı yaşama ve kabullenme odaklıyken, awareness training daha geniş bir keşif, kendini gerçekleştirme ve kişilerarası duyarlılık yelpazesini kapsar.