Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Gestalt Terapisi

Gestalt Therapy

Tanım

Geçmişin deşifresinden ziyade, bireyin 'şimdi ve burada' (here and now) deneyimlediği bütünsel farkındalığa, çevreyle temasına ve sorumluluk almasına odaklanan hümanist-varoluşçu bir psikoterapi yaklaşımıdır.

Örnek Vaka / Uygulama

Kronik öfke ve kararsızlık yaşayan danışan, seans sırasında sürekli geçmişteki ebeveyn ihmallerinden bahsetmektedir. Terapist, geçmişin analizini durdurarak danışana şöyle der: 'Şu anda bacaklarının altındaki koltuğun hissini fark et ve bana kızgınlığını anlatırken ellerinde neluk bir gerilme hissediyorsun?' Boş sandalye tekniği kullanılarak danışandan karşısındaki sandalyeye babasını oturtması ve birikmiş duygularını filtrelemeden, doğrudan o an ifade etmesi istenir.

Derin Analiz

Gestalt terapisi, bireyin duygu, düşünce ve bedenini birbirinden kopuk parçalar olarak değil, dinamik bir bütünlük içinde ele alır. Teorik temelleri Gestalt psikolojisinin algı yasalarına (bütünlük, figür-zemin ilişkisi) dayanır. Psikopatoloji, bireyin çevreyle olan temasının kesintiye uğraması (konfluans, introjeksiyon, projeksiyon, retrofeksiyon ve defleksiyon gibi direnç mekanizmalarıyla) veya 'şimdi ve burada'nın kaçılması durumunda ortaya çıkar. Tedavi sürecinde içgörüden ziyade deneyimleme ve yaşantısal farkındalık ön plandadır. Boş sandalye tekniği (empty-chair technique) gibi yöntemler, bölünmüş yönlerin (örn. içsel eleştirmen ile eleştirilen benlik) dışlaştırılması ve bütünleştirilmesi için kullanılır.

Etimoloji

Almanca 'Gestalt' (bütün, biçim, şekil) sözcüğünden türetilmiş olup, 1940'lı yıllarda Fritz Perls ve Laura Perls tarafından şekillendirilmiştir.

Karıştırmayın

Klasik psikanaliz ile sıklıkla karıştırılır; ancak psikanaliz geçmişin, çocukluk travmalarının ve bilinçdışının analizi üzerine kuruluyken, Gestalt terapisi geçmişi merkeze almaz, doğrudan şimdiki an deneyimine ve fenomonolojik farkındalığa odaklanır.