Çocuk Davranış Değerlendirme Ölçeği
Child Behavior Checklist (CBCL)
Tanım
4-18 yaş arası çocukların davranışsal sorunlarını ve yetkinliklerini ebeveyn bildirimine dayalı olarak değerlendiren standartlaştırılmış psikometrik enstrümandır.
Örnek Vaka / Uygulama
8 yaşındaki bir erkek çocuğunun okulda öğretmenleriyle yaşadığı öfke patlamaları ve evde sürekli mide ağrısından şikayet etmesi üzerine, klinik psikolog anne ve babaya CBCL uygular. Ebeveynlerin doldurduğu formun puanlanması sonucunda, dışsallaştırma alt skorunun klinik kesme noktasının üzerinde olduğu, içselleştirme skorunun ise sınırda yer aldığı tespit edilir ve detaylı yapılandırılmış görüşme süreci başlatılır.
Derin Analiz
Achenbach Sistemi Empirik Temelli Değerlendirme (ASEBA) çerçevesinin merkezinde yer alan CBCL, çocuk ve ergen psikopatolojisini boyutsal bir yaklaşımla inceler. Araç; anksiyete, depresyon ve somatik şikayetleri kapsayan 'içselleştirme' (internalizing) problemleri ile saldırganlık ve kural dışı davranışları içeren 'dışsallaştırma' (externalizing) problemleri olmak üzere iki geniş bant boyutunda yapılandırılmıştır. Ebeveynlerin 100'den fazla maddeyi derecelendirmesiyle elde edilen veriler, normatif veri tabanıyla karşılaştırılarak t-skorlarına dönüştürülür. Klinik pratikte, gelişimsel sapmaların ve psikopatolojik risklerin erken tespiti için ekonometrik ve psikometrik geçerliliği yüksek bir tarama aracı işlevi görür.
Etimoloji
İngilizce 'child' (çocuk), 'behavior' (davranış), 'checklist' (kontrol listesi) kelimelerinin birleşiminden oluşan, Thomas M. Achenbach ve Craig S. Edelbrock tarafından 1983 yılında literatüre kazandırılmış psikometrik bir terimdir.
Karıştırmayın
Conners Derecelendirme Ölçekleri (özellikle DEHB semptomlarına odaklanır; CBCL ise daha geniş bir psikopatoloji yelpazesini tarar) ve Çocuklar için Yapılandırılmış Klinik Görüşme (K-SADS) (gözlemciye dayalı tanı aracıdır; CBCL ise ebeveyn raporuna dayalı tarama ölçeğidir).