Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Kontrol Listesi

Checklist

Tanım

Gözlemlenmesi, kaydedilmesi, düzeltilmesi veya belirli bir şekilde değerlendirilmesi gereken öğelerin sistematik dökümü.

Örnek Vaka / Uygulama

Yoğun bakım ünitesinde görev yapan bir anestezistin, cerrahi operasyon öncesi hastanın entübasyon güvenliğini ve ilaç dozajlarını atlamamak için kullandığı standart klinik kontrol formu.

Derin Analiz

Bilişsel bilimler ve insan faktörleri mühendisliğinde kontrol listeleri, insan belleğinin sınırlı kapasitesini (özellikle çalışma belleği yükünü ve dikkat dağınıklığını) telafi etmek için kullanılan dışsal bilişsel araçlardır. Karmaşık karar verme süreçlerinde veya yüksek riskli klinik ve havacılık prosedürlerinde, bilişsel kestirmelerden (heuristics) ve algısal yanılmalardan kaynaklanan hataları minimize eder. Dikkat süreçlerinin sıralı ve eksiksiz yürütülmesini sağlayarak yürütücü işlevlere binen yükü hafifletir.

Etimoloji

İngilizce kökenli 'check' (kontrol etmek, denetlemek) ve 'list' (liste, döküm) kelimelerinin birleşiminden oluşan, modern bilişsel ergonomi ve güvenliği literatürüne entegre edilmiş pragmatik bir terim.

Karıştırmayın

Derecelendirme ölçeği (Rating scale) ile karıştırılır; ölçekler bir niteliğin derecesini veya miktarını ölçerken, kontrol listesi sadece bir davranışın veya öğenin varlığını ya da yokluğunu ikili (evet/hayır) olarak kaydeder.