Yönetmen (psikodrama)
Director
Tanım
Psikodramada senaryoyu ya da rol yapma sürecini kuran ve bu süreçteki etkileşimleri yöneten terapist.
Örnek Vaka / Uygulama
Grup psikodramasında, babasıyla olan çözülmemiş çatışmalarını çalışmak isteyen bir danışan protagonist olarak seçilir. Yönetmen, danışana boş sandalye tekniğini kullanarak babasının rolünü üstleneceği bir sahne kurdurur ve danışanın hem kendi perspektifinden hem de babasının rolünden konuşmasını sağlayarak duygusal katarsis ve içgörü kazanma sürecini yönetir.
Derin Analiz
Psikodramatik süreçte yönetmen, grubun ve protogonistin (ana karakterin) psişik materyallerini dışa vurmasını sağlayan hem bir katalizör hem de bir terapötik liderdir. Jacob L. Moreno’nun teorik çerçevesinde yönetmen; üretici, yapımcı ve terapist olmak üzere üç temel işlevi üstlenir. Danışanın geçmiş travmalarını, içsel çatışmalarını ya da gelecekteki olası senaryolarını sahne üzerinde yapılandırırken, spontanelik ve yaratıcılık enerjisinin serbest kalmasını gözetir. Nörobiyolojik açıdan, yönetmenin yönlendirdiği bu somutlaştırma süreci, ayna nöron sistemini ve epizodik belleğin limbik sistemle olan entegrasyonunu aktive ederek bireyin kendi yaşantısına üst-bilişsel bir mesafeden bakmasını sağlar. Terapötik müdahaleler dogmatik bir rejiden ziyade, fenomenolojik bir akışa dayanır.
Etimoloji
Fransızca 'directeur' (yöneten, idare eden) sözcüğünden, Latince 'dirigere' (düzeltmek, doğrultmak, yönlendirmek) fiilinden evrilmiştir.
Karıştırmayın
Geleneksel bireysel psikoterapideki 'terapist' veya 'kolaylaştırıcı' kavramlarıyla karıştırılabilir; ancak psikodrama yönetmeni pasif bir dinleyici değil, sahneyi aktif olarak kuran, roller dağıtan ve eylem temelli teknikleri uygulayan yönetici konumundadır.