İkincil Kazanç
Advantage By İllness
Tanım
Fiziksel veya psikolojik bir rahatsızlığın semptomları yoluyla hastanın elde ettiği ek fayda, dikkat veya sorumluluktan kaçınma durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yoğun iş stresi ve tükenmişlik yaşayan bir bireyin, açıklanamayan bayılma nöbetleri geçirmeye başlaması ve bu durum sonucunda ailesinin tüm ev işlerini üstlenmesi, iş sorumluluklarından geçici olarak kurtulması ve yakın çevresinden yoğun ilgi görmesi ikincil kazanca örnektir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikopatoloji bağlamında ikincil kazanç, birincil kazançtan (anksiyetenin semptom yoluyla doğrudan azalmasından) farklı olarak, bireyin hastalığı aracılığıyla çevresinden gördüğü ilgi, bakım, maddi destek veya zorunlu sorumluluklardan muafiyet gibi dışsal avantajları ifade eder. Psikanalitik yaklaşımda bu durum, ego savunma mekanizmalarının işlevselliğini artırabilirken, davranışçı perspektifte ise hastalıklı davranışların operant koşullanma yoluyla pekiştirilmesine ve kronikleşmesine neden olabilir. Somatizasyon bozuklukları, yapay bozukluklar (malingering veya Munchausen sendromu) ve konversiyon bozukluğunda semptomların sürdürülmesinde kritik bir rol oynar.
Etimoloji
Latince 'secundus' (ikinci, takip eden) ve Anglo-Fransızca 'gaine' (kazanç, kâr) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Birincil kazanç (hastalık semptomunun içsel bir çatışmayı bilinçdışı olarak bastırması) ile sıklıkla karıştırılır; ikincil kazanç ise tamamen dışsal ve sosyal çıkarları kapsar.