Birincil Kazanç
Primary Gain
Tanım
Nevrotik semptomlara sahip olmaktan elde edilen temel psikolojik yarar; çatışan veya ifade edilmemiş dürtülerin yarattığı kaygıdan bilinçdışı bir şekilde kurtulma durumu.
Örnek Vaka / Uygulama
Yüksek performans baskısı altında ezilen ve içsel olarak başarısızlık korkusuyla çatışan bir akademisyenin, bilinçdışı düzeyde yoğun bir performans kaygısıyla baş edemeyip ani ve sebebi bulunamayan bir konversiyonel kol felci geliştirmesi. Bu felç, akademisyenin akademik sorumluluklarla yüzleşmesini engeller ve çatışmanın yarattığı akut kaygıyı geçici olarak dindirerek ruhsal bir tampon görevi görür.
Derin Analiz
Psikanalitik teoride ve psikodinamik yönelimli klinik psikolojide birincil kazanç, bireyin ego savunma mekanizmalarını aşarak bilince ulaşmaya çalışan kabul edilemez dürtülerin ve içsel çatışmaların yarattığı dayanılmaz kaygıyı hafifletme işlevini görür. Bu mekanizma tamamen bilinçdışı düzeyde gerçekleşir; birey, semptomları aracılığıyla içsel bir tehlikeyi (örneğin bastırılmış bir suçluluk veya korku) dışsal veya bedensel bir probleme dönüştürerek bir türhomeostatik denge kurmaya çalışır. İkincil kazançtan (hastalığın çevreden dışsal ilgi, sorumluluktan kaçma gibi sosyal ve maddi avantajlar sağlamasından) en temel farkı, tamamen içsel dinamiklere, intrapsişik çatışmalara ve kaygının regülasyonuna odaklanmış olmasıdır.
Etimoloji
İngilizce 'primary' (birincil, ilk) ve 'gain' (kazanç, yarar) kelimelerinin birleşiminden oluşur. Psikanalitik literatürde ilk kez Sigmund Freud tarafından nevrotik semptomların bilinçdışı işlevini açıklamak üzere 'primärer Krankheitsgewinn' terimiyle kavramsallaştırılmıştır.
Karıştırmayın
İkincil kazanç (secondary gain) ile sıklıkla karıştırılır. İkincil kazanç, hastalığın çevreden gelen dışsal faydalarını (ilgi görmek, sorumluluktan muaf tutulmak, tazminat almak) kapsarken; birincil kazanç, semptomun içsel kaygıyı dindirme yönündeki bilinçdışı psikolojik işlevidir. Mülhak olarak yapay bozukluk (malingering) ile de karıştırılmamalıdır; malingering bilinçli bir kandırma iken, birincil kazanç tamamen bilinçdışı bir süreçtir.
Keşfetmeye Devam Edin
İkincil Kazanç
İkincil Kazanç
Advantage By İllness
Fiziksel veya psikolojik bir rahatsızlığın semptomları yoluyla hastanın elde ettiği ek fayda, dikkat veya sorumluluktan kaçınma durumu.
İncele
Konversiyon Bozukluğu
Konversiyon Bozukluğu
Conversion Disorder
İstemli motor veya duyusal işlevlerde ortaya çıkan, nörolojik bir tıbbi duruma bağlanamayan ancak psikolojik kökenli olduğuna dair net kanıtlar bulunan işlevsel bozukluk.
İncele