İşbirlikçi Ampirizm
Collaborative Empiricism
Tanım
Terapist ile danışanın, sorunları ele almak ve değişimi teşvik etmek amacıyla karşılıklı anlayış, iletişim ve saygı çerçevesinde eşit ortaklar olarak çalıştığı psikoterapi yaklaşımıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal anksiyete bozukluğu tanısı alan bir danışan, 'Topluluk önünde konuşurken bayılacağım ve herkes bana gülecek' inancına sahiptir. İşbirlikçi ampirizm çerçevesinde terapist, 'Gelin bu düşünceyi gerçekliğe dayanan bir hipotez olarak ele alalım ve küçük bir deneyle test edelim' yaklaşımını benimser. Birlikte, kontrollü bir ortamda mini bir sunum yapma deneyi tasarlar, fiziksel tepkileri ve çevrenin gerçek tepkilerini objektif verilerle kaydederler. Elde edilen veriler ışığında danışan, felaketleştirme eğilimini ampirik kanıtlarla yeniden değerlendirir.
Derin Analiz
Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) mimarisinin en temel epistemolojik dayanaklarından biridir. Aaron T. Beck tarafından formüle edilen bu yaklaşım, terapisti her şeyi bilen otoriter bir figürden ziyade, danışanla birlikte hipotezler üreten, verileri toplayan ve bu verileri test eden bir bilimsel araştırma ortağı konumuna getirir. Danışan ise kendi zihinsel süreçlerinin nesnel bir analizini yapabilen bir akran olarak kabul edilir. Süreç, danışanın otomatik düşüncelerini ve inançlarını mutlak gerçekler olarak kabul etmek yerine onları 'test edilebilir hipotezler' olarak ele almasını sağlar. Bu sayede hem terapötik ittifak güçlenir hem de danışanın üstbilişsel (metacognitive) farkındalığı artarak ampirik bir bakış açısı kazanması hedeflenir.
Etimoloji
İngilizce 'collaborate' (birlikte çalışmak; Latince 'com-' [birlikte] + 'laborare' [çalışmak]) ve 'empiricism' (deneycilik; Yunanca 'empeiria' [deneyim/gözlem]) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir.
Karıştırmayın
Yönlendirici Olmayan Terapi (Non-directive therapy) ile karıştırılabilir; ancak yönlendirici olmayan terapide terapist daha pasif bir kolaylaştırıcı iken, işbirlikçi ampirizmde aktif, yapılandırılmış ve veri odaklı bir ortak araştırma süreci söz konusudur.