Tüketici Tedavi
Depletive Treatment
Tanım
Organizmanın kasıtlı olarak zayıflatılması ve zararlı olduğuna inanılan maddelerin vücuttan kanama, kusma, müshil veya bül oluşturma yoluyla atılmasını amaçlayan tarihsel tıp yaklaşımı.
Örnek Vaka / Uygulama
18. yüzyıl sonlarında melankoli veya mani tanısı almış bir hastaya, beyne giden 'aşırı kanı' azaltmak ve 'safra dengesizliğini' gidermek amacıyla haftada birkaç kez belirli miktarlarda kan akıtılması (venesection) ve ardından güçlü müshiller verilerek bağırsakların boşaltılması suretiyle uygulanan geleneksel bir müdahale.
Derin Analiz
Tüketici tedavi, Hipokrat döneminden (MÖ 460-377) bu yana, özellikle humoral patoloji (dört sıvı teorisi) çerçevesinde beden dengesini (eukrasia) yeniden kurma iddiasıyla geliştirilmiş ampirik bir müdahale modelidir. Vücuttaki 'bozuk' veya 'fazla' hımların (örneğin kara safra veya kan) patolojik durumların kaynağı olduğu varsayımına dayanır. Yüzyıllar boyunca dahiliye ve psikiyatri alanlarında venesection (kan alma), purgasyon (bağırsak boşaltma) ve emetikler (kusturucular) aracılığıyla uygulanmıştır. Modern kanıta dayalı tıp ve farmakolojinin doğuşuyla birlikte bu yöntemlerin ampirik geçerliliği yitirilmiş olsa da, 20. yüzyılın erken dönemlerindeki insülin koması ve elektrokonvülsif terapi (EKT) gibi biyolojik psikiyatri pratiklerinin tarihsel arka planında bu 'sarsıcı ve tüketici' tedavi felsefesinin izleri bulunmaktadır.
Etimoloji
Latince 'de-' (uzaklaştırma, aşağı yönlü) + 'plere' (doldurmak) fiil kökünden türetilen 'depletio' (boşaltma, tüketme) sözcüğüne dayanır; tıbbi bağlamda vücuttaki zararlı olduğu düşünülen hımand veya sıvıların uzaklaştırılması sürecini ifade eder.
Karıştırmayın
Somatik tedaviler ve modern psikofarmakolojik yaklaşımlar. Tüketici tedaviler organizmayı doğrudan zayıflatmayı ve sıvı eksiltmeyi hedeflerken, modern somatik tedaviler homeostazı korumayı ve nörokimyasal modulasyonu hedefler.