Katamnez
Catamnesis
Tanım
Bir hastanın ruhsal veya bedensel rahatsızlığının başlangıcından, ilk muayenesinden veya taburculuğundan sonraki dönemi kapsayan tıbbi ve psikolojik izlem geçmişidir.
Örnek Vaka / Uygulama
Majör Depresif Bozukluk tanısıyla bilişsel davranışçı terapi alan bir hastanın, terapi sonrasındaki 1., 3. ve 5. yıllarda semptomlarının yeniden ortaya çıkıp çıkmadığının, sosyal işlevsellik düzeyinin ve ilaç kullanım geçmişinin sistematik olarak kaydedilmesi ve değerlendirilmesi bir katamnez sürecidir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikiyatride katamnez, tedavi sürecinin etkinliğini longitudinal (boylamsal) olarak değerlendirmek için hayati bir metodolojidir. Hastanın an-amnezi (geçmiş öyküsü) ile elde edilen verilerin, tedavi sonrasındaki evrede nasıl bir seyir izlediğini takip eder. Nörobiyolojik ve psikiyatrik bozuklukların kronisitesi, nüks (relaps) oranları ve remisyon süreleri katamnestik değerlendirmeler sayesinde ampirik olarak haritalandırılır. İstatistiksel olarak tedavi çıktılarının geçerliliğini ve uzun vadeli prognostik faktörleri belirlemede temel veri kaynağıdır.
Etimoloji
Yunanca 'kata' (aşağıya doğru, -den itibaren) ve 'mnesis' (hatırlama, bellek) kelimelerinin birleşiminden türetilmiştir. Kelime anlamı olarak 'geriye dönük hafızadan başlayıp ileriye doğru izleme' sürecini ifade eder.
Karıştırmayın
Anamnez ile sıklıkla karıştırılır. Anamnez, hastanın semptomları başlamadan önceki yaşam öyküsünü ve hastalığın gelişim sürecini kapsarken; katamnez, tanı ve tedavi sonrasındaki geleceğe dönük izlem ve takip verilerini ifade eder.