Anksiyete Giderme Tepkisi
Anxiety-relief Response
Tanım
Davranış terapisinde, anksiyete tetikleyen durumlarda rahatlatıcı veya sakinleştirici kelimelerin (örneğin 'sakin ol') tekrarlanmasıyla elde edilen koşullu yanıt.
Örnek Vaka / Uygulama
Sosyal fobi tanısı alan bir danışanın, topluluk önünde konuşma yapacağı sırada kalbinin hızla çarpmaya başladığını fark edip zihninden sürekli olarak 'Güvendeyim, bu geçici ve kontrol altında' cümlesini tekrarlayarak somatik uyarılmasını düşürmesi ve konuşmaya devam etmesi.
Derin Analiz
Anksiyete giderme tepkisi, klasik ve edimsel koşullama ilkelerinin birleşimine dayanan bir davranışçı müdahale mekanizmasıdır. Bireyin yüksek uyarılmışlık ve korku yaratan uyaranlarla karşılaştığı anlarda, içsel ya da dışsal olarak teskin edici verbal (sözel) uyarıcılar sunması, sempatik sinir sisteminin otonomik aktivasyonunu baskılamayı hedefler. Nörobiyolojik düzeyde, bu tekrarlayıcı sözel uyaranlar prefrontal korteksin amigdala üzerindeki top-down (yukarıdan aşağıya) inhibituar kontrolünü güçlendirerek korku devresinin akut tepkisini azaltabilir. Davranış terapisi süreçlerinde, gevşeme eğitiminin ve sistematik duyarsızlaştırmanın bilişsel bir eşlikçisi olarak işlev görür.
Etimoloji
İngilizce 'anxiety' (Latince 'angere' [boğmak, sıkmak] kökünden türeyen endişe hali) + 'relief' (Latince 'relevare' [hafifletmek, kaldırmak] kökünden) + 'response' (Latince 'respondere' [karşılık vermek, tepki göstermek] kelimesinden).
Karıştırmayın
Otomatik düşünce (genellikle işlevsiz ve istemsiz gelir; anksiyete giderme tepkisi ise bilinçli ve terapötik olarak üretilen baş etme stratejisidir).
Keşfetmeye Devam Edin
Klasik Koşullama
Classical Conditioning
Başlangıçta nötr olan bir uyarıcının, refleksif bir tepki uyandıran doğal bir uyarıcıyla defalarca eşleşmesi sonucunda, tek başına o refleksif tepkiyi tetikler hale gelmesini sağlayan temel bir öğrenme mekanizmasıdır.
Bilişsel Yeniden Yapılandırma
Cognitive Restructuring
Bireylerin işlevselliği bozan otomatik düşüncelerini ve bilişsel çarpıtmalarını fark edip bunları daha adaptif ve gerçekçi alternatifleriyle değiştirmesini amaçlayan psikoterapötik müdahale.