Ana içeriğe atla
Psikoloji Sözlüğüm LogoPsikoloji Sözlüğüm

Otistik Fantezi

Autistic Fantasy

Tanım

Aktif problem çözme stratejilerinin yerine aşırı hayal kurmayı koyarak duygusal çatışmalarla başa çıkma amaçlı kullanılan ilkel bir savunma mekanizması.

Örnek Vaka / Uygulama

İş yerinde yöneticisinden ağır bir eleştiri alan ve performans kaygısı yaşayan bir çalışanın, aktif olarak eksiklerini gidermek veya durumu düzeltmek için adım atmak yerine, masasında oturup saatlerce şirketi satın aldığını, yöneticisine üstünlük kurduğunu ve herkesin kendisine hayranlıkla baktığını zihninde canlandırması ve bu hayranlık döngüsünde anlık bir haz yaşaması.

Derin Analiz

Psikanalitik psikopatoloji ve Anna Freud'un ego savunma mekanizmaları sınıflandırmasında yer alan otistik fantezi, kişinin dış dünyadaki tatminsizliklerden, kişilerarası çatışmalardan ve stresörlerden kaçmak için zihinsel bir sığınağa çekilmesini tanımlar. Burada 'otistik' terimi klinik otizm spektrum bozukluğuna değil, etimolojik kökenine uygun olarak libidonun veya dikkatin dış nesnelerden çekilip tamamen içsel fantezi dünyasına yönlendirilmesine (o-erotik içe kapanma) işaret eder. Birey, gerçeklik testini tamamen kaybetmese de, dış dünyadaki edimsel ve işlevsel çözüm yolları aramak yerine, fantezi dünyasında kahramanlık, başarı veya tatmin senaryoları kurarak geçici bir rahatlama sağlar. Kronikleştiğinde işlevselliği ciddi oranda düşürür ve sosyal izolasyonu tetikler.

Etimoloji

Yunanca 'autos' (kendi, öz) kökünden türetilen 'autism' terimi ile Latince 'phantasia' (hayal gücü, görüntü) kelimesinin birleşiminden oluşur; bireyin dünyasına çekilmesini ifade eder.

Karıştırmayın

Maladaptive daydreaming (uyumsuz hayal kurma) ile sıklıkla karıştırılır; uyumsuz hayal kurma daha çok bağımlılık yapıcı bir davranışsal örüntü veya nörodiverjan bir özellik olarak incelenirken, otistik fantezi dinamik psikolojide spesifik olarak bir 'ego savunma mekanizması' işlevi görür.