Anormal Davranış
Abnormal Behavior
Tanım
Belirli bir kültürde istatistiksel olarak nadir görülen, bireyin işlevselliğini bozan veya uyumunu engelleyen, sıklıkla ruhsal bir bozukluğun göstergesi kabul edilen davranış kalıbıdır.
Örnek Vaka / Uygulama
30 yaşındaki bir yazılımcının, iş yerindeki sunumlar sırasında aşırı derecede kaygı yaşaması ve bu kaygının zamanla evden çıkmasını tamamen engellemesi, işlevselliği bozan maladaptif bir anormal davranış örneğidir.
Derin Analiz
Klinik psikoloji ve psikopatolojide anormal davranışın tanımlanması tek bir kritere dayanmaz; genellikle '4D' kuralı olarak bilinen sapma (devuance), sıkıntı (distress), işlevsellik kaybı (dysfunction) ve tehlike (danger) boyutlarıyla değerlendirilir. Davranışın anormal kabul edilmesi için istatistiksel olarak ortalamadan sapması yeterli değildir; aynı zamanda bireyin kendi yaşamını idame ettirmesini zorlaştırması veya sosyal çevreye zarar vermesi gerekir. Nörobiyolojik temellerinde prefrontal korteks, amigdala ve limbik sistem arasındaki regülasyon bozuklukları, nörotransmitter dengesizlikleri ve genetik yatkınlıklar rol oynayabilir. Ancak bu değerlendirme yapılırken sosyokültürel bağlamın mutlak surette göz önünde bulundurulması, kültürel normların patoloji olarak yanlış yorumlanmasının önüne geçilmesi açısından hayati önem taşır.
Etimoloji
Latince 'ab-' (uzaklaşma, -den dışarı) ve 'norma' (kural, ölçü, marangoz gönyesi) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş olup, genel kabul gören standartlardan veya kuraldan sapma anlamına gelir.
Karıştırmayın
Eksantriklik (sosyal normlara uymayan ancak bireye veya çevreye zarar vermeyen sıradışı alışkanlıklar) ile karıştırılır; anormal davranış ise işlevselliğin bozulmasını ve klinik düzeyde sıkıntıyı şart koşar.